“Herrera en COPE” abordou o uso da b este mañá

04 Marzo 2020

O programa da cadena COPE tratou esta maña a decisión do uso da “b” no topónimo da capital barbanzán trala decisión do Concello de asumir oficialmente o topónimo Ribeira tralo informe encargado polo alcalde Manuel Ruíz á Real Academia Galega e que foi presentado onte no salón de plenos á corporación. O programa presentado por Jon Uriarte dentro de “Herrera en Cope” será en emisión nacional. Intervirán o alcalde Manuel Ruiz Rivas e o xornalista e historiador Xosé María Fernández Pazos.

Un pouco de historia.- Desde 1600 aproximadamente Santa Uxia escribeuse con V. Sería Gerónimo del Hoyo cando era coéngo cardeal da igrexia de Santiago, e como visitador da diócese encargado de percorrelos lugares que eran propiedade do arcebispado e rexistrar os seus bens que se extendería o uso da V.

Como resultado desas visitas realizadas en 1606 escribiría as “Memorias do Arcebispado de Santiago” editadas 1607 e que se encontran no arquivo da SAMI Catedral de Santiago. A obra sería publicada por edicións Porto a mediados do século pasado en Santiago.

“Memorias do Arcebispado de Santiago” 1607

Con anterioridade Santa Uxía aparece por primeira vez citada nun documento de 1387 cando o coéngo cardeal don Bernardo Domínguez deixa unha cantidade de cartos para que se celebren misas pola sua alma a varias parroquias entre elas a de Santa Ougea de Ribeira. En 1432 os diezmos eclesiásticos do “ Liber Tenencia del Horreo o memorial de la hacienda, rentas y pensiones” recolle a existencia de catro parroquias Palmeira, Oleiros, Carreira e Ribeira.

Testamento do coengo don Bernardo Dominguez do 22 de setembro de 1425 da era hispánica (1387 da actual) no que aparece por primeira vez o haxiotopónimo da parroquia actual “Santa Ougea de Ribeira” . Reproducción da obra “Santa Uxía de Ribeira. Ocho siglos de comunidade” editado pola parroquia de Santa Uxía no que se recolle a historia da mesma desde 1200

Os documentos posteriores siguen aparecendo co fonema b ata 1607 en que empeza a v. Seria nesta época cando amais o libro mais antiguo que se conserva da parroquia datado en 1633 e que aínda se conserva no arquivo diocesano, usa o fonema V.

A aprobación do uso deste fonema fora decidido no pleno a raíz do informe presentado polo cronista oficial de Ribeira, Carlos Garcia Bayón, quen basea o uso da v na existencia do apelido Mariño de Rivera.

O uso da B voltaría a actualidade cando no ano 1969-70 o corresponsal de “El Correo Gallego”, único xornal que daquela publicaba novas diarias da cidade, troca o uso da v pola b. O único argumento utilizado para ese cambio era a tese de que a v fora imposta polos industriais cataláns que desembarcarían na comarca a mediados do século XVIII, é dicir uns 150 anos despois de empezar a usala v. O feito de selo único medio que tiña continuidade na información impulsou o uso da B, dándose a dicotomía de que os nativos da cidade escriben con V e os de fora con B.

Pouco a pouco nas novas xeracións imponse o uso da B, e a iso axuda o feito de que a “Toponimia de Galicia” establece que o nome se escribe con esa grafía o proceder a orixe da denominación da beiramar do nominativo latino da primeira declinacion “ripa”.

E asi hoxe seguimos a liortas co nome, os carteis da administración autonómica e os seus organismos con B e os locais con V. Mal que nos pese ós uvistas nesta discusión, e facendo caso da evolución latina e da historia, a razón e da B e a solución definitiva é como a de Puebla e decir Pobra, Riveira será Ribeira e por iso puxemos a b no noso diario dixital e na nosa revista mensual de O Barbanza.

Recoñecerán sen embargo que o de “Riveira” dáballe unha idiosincrasia que distinguía o pobo das mais de 50 “Ribeiras” que existen en Galicia. Por certo xa postos hai que cambialo de “Avenida do Malecón”, palabra que non existe en Galego e que tería que ser “Avenida do Dique”, entre outras, que en todo hai excepcións cando convén. Xosé M. Fernández Pazos director de O Barbanza.

Outros artigos

Falece unha ribeirense de 50 anos atopada no chan da súa casa

Unha muller de 50 anos, cuxa identidade responde as iniciais T.M.M., faleceu esta noite na súa casa da céntrica Rúa Méndez Núñez, de Ribeira. Segundo informa o Diario de Arousa , foi a súa parella a que ao redor das oito do serán chamou o 112 para comunicar que non...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Hacia la España federal”. Xosé Perozo

“Hacia la España federal”. Xosé Perozo

Si se cumplen las predicciones demoscópicas, el próximo domingo EH Bildu ganará las elecciones en el País Vasco, superando por primera vez al PNV en escaños y en votos. El fenómeno de crecimiento abertzale está rasgando las vestiduras de muchos politólogos y...