A pregunta vén a conto porque aínda hai moita xente que non é consciente da importancia que ten consumir produtos etiquetados en galego. O seu efecto nos mercados é dobre: apoiar e fomentar o uso da lingua galega nas marcas comerciais; a maiores, consumindo eses produtos, estariamos a facer viable as explotacións agroalimentarias e as súas industriais transformadoras.
Asi o expresaron o Foro E. Peinador e a Irmandade de Agroalimentarios e Adegueiros na Carta do Consumo Responsable e Solidario: “Cando eliximos os produtos a consumir, temos a opción de escoller aqueles que están a manter unha economía sostíble que xera riqueza, valor engadido e emprego de proximidade, ao tempo que axudan a manter viva unha cultura, unha lingua e unha forma de sermos”.
Xa que logo, temos un deber solidario e responsable. Solidario coas empresas e persoas emprendedoras que deron o paso arriscado de identificaren as súas ofertas etiquetándoas en galego, procurandolle ao noso idioma unha pervivencia no futuro; e responsable, porque amosar preferenza polos produtos galegos contribúe ao desenvolvemento económico do país, ao tempo que garante a fixación de poboación en todo o territorio.
Xa outros antes ca nós, moitas décadas atrás, expresárono con nidieza. Por exemplo, a Unión de Colleteiros do Ribeiro do Avia constituída en 1936. Dixérono asi no manifesto fundacional: “Pensade que ao defender os produtos da nosa terra, estades defendendo o pan dos nosos veciños, os intereses dos nosos amigos e a gloria do noso país, evitando a fame”.
Galeguizar Galicia implica extender o uso da lingua galega a todas empresas do sector agroalimentario. Un envase que se rotule en lingua galega é unha mostra da importancia que ten o idioma para estimular o prestixio da nosa identidade nacional. A lingua galega debe ter máis usos que os meramente literarios, e disto aínda non se decataron moitos. A táboa de salvación dun idioma está na economía e na ciencia, dous esteos fundamentais para garantirlle un futuro certo, transferíndolles o prextixio social que agora mesmo está coutado por mor desa cativa compoñente cultural e literaria.
O labor desenvolvido polo Foro E. Peinador nos últimos vinte anos foi fundamental para procurarlle ao noso idioma espazos ata entón vedados. O 85% da produción leiteira etiquetase en galego; no sector vinícola por aí lle anda na mesma porcentaxe. A cada pouco aparecen novas marcas comerciais que buscan no noso idioma un sinal de identidade para reforzar as denominacións de oríxe. Nos mercados globais hai que estar con personalidade propia, e iso sábeno moi ben as marcas de licores, por exemplo, que se consomen en restaurantes e cafeterías tamén en Galicia, todas elas etiquetadas en cadansúa lingua de procedencia.
O proceso de galeguización empeza a notarse, mais non no ritmo desexado. Aínda quedan moitos estrategos comerciais que lles desaconsellan aos seus clientes o uso da lingua galega, cando buscan unha nova imaxe para os seus produtos. Eses profesionais son unha mostra do fracaso do sistema universitario galegos no que aniñan e se reproducen os complexos lingüísticos de inferioridade, formando aos futuros profesionais da comunicación con esas eivas intelectuais.
A economía galega medrará galegamente na medida en que consumidores queiran. E non esquezamos que moitos consumidores teñen adscricións sindicais e políticas. As organizacións nas que militan non están polo labor de galeguizar aos seus afiliados e simpatizantes. En 1934 o Partido Galeguista tivo unha actitude de defensa dos produtos galegos: “Unha patria para existir necesita contar cunha economía propia”. Sen embargo, unha organización nacionalista que conmemorou recentemente a súa fundación agochou este discurso pedagóxico. Cómpre que nas nosas compras apliquemos o principio da discriminación positiva:de primeiras, produtos galegos, e dentro deles aqueles que se identifiquen coa nosa lingua. Entre o falar e o facer debe existir unha coherencia.
Xosé González Martínez é presidente do Foro E. Peinador
