Manuel Tomei Arca, presidente da Asociación de Empresarios, Comerciantes e Traballadores Autónomos da Pobra do Caramiñal, emitiu un comunicado no que denuncia “a grave inxerencia política perpetrada no Museo Valle-Inclán con incomprensibles decisións, actos arbitrarios e prexuízos do que é responsable o executivo municipal da Pobra”, asegura.
A Torre de Bermúdez, foi declarada monumento nacional de carácter histórico, artístico en 1976. “En consecuencia da súa calidade monumental e da colección de bens que reúne e goza da máxima protección legal e por imperativo legal, merece un trato máis cualificado en coidados e usos”, explica Manuel Tomei, quen lamenta que son “responsabilidades que por obviedad do estado de deixamento e degradación, foron ignorados polo goberno municipal nos seus últimos lexislativos”.
Entre outras irregularidades, o presidente da Asociación de Empresarios sinala “a arbitraria alteración do museo” ou “desmontar unha sala dedicada temáticamente á iconografía Valle-Inclán”.
Avanza que “ao tratarse dun centro oficialmente recoñecido e parte do sistema galego de museos”, trasladarán as súas queixas á Xunta.
Reproducimos a continuación o comunicado do presidente da Asociación de Empresarios denunciando a afectación do Museo na Xunta de Galicia:
Manuel Tomei Arca, presidente da ASOCIACIÓN DE EMPRESARIOS, COMERCIANTES E TRABALLADORES AUTÓNOMOS DA POBRA DO CARAMIÑAL, estudada en xunta directiva desta entidade a grave inxerencia política perpetrada no MUSEO VALLE-INCLÁN con incomprensibles decisións, actos arbitrarios e prexuízos de que é responsable o executivo municipal da Pobra do Caramiñal, por inxerencia da súa Concelleira de Cultura e complicidade do seu Alcalde, dou traslado da absoluta repulsa, preocupación e malestar da nosa organización profesional emitindo publicamente o COMUNICADO que segue:
A Torre de Bermúdez, foi declarada monumento nacional de carácter histórico-artístico en 1976 pola concorrencia de valores que a distinguen como construción excepcional de Galicia e polos seus vínculos familiares, persoais e literarios con don Ramón María del Valle-Inclán, un escritor con fama e prestixio de nivel internacional. Adquirida e rehabilitada con fondos públicos de todas as administracións galegas entre 1982 e 1987 para o seu exclusivo uso como casa museo, as súas funcións son as propias de sede permanente do Museo Valle-Inclán, sendo así a institución valleinclaniana pioneira e decana do país. En consecuencia, da súa calidade monumental e da colección de bens únicos que reúne goza da máxima protección legal e, por imperativo legal, merece o trato máis cualificado nos seus coidados e usos. Responsabilidades que, por obviedad do estado de deixamento e degradación que se observa nas fachadas do principal monumento civil da nosa localidade, foron ignoradas polo goberno municipal nas súas últimas lexislaturas.
Fronte a este mal presente son feitos publicamente coñecidos, xa que a prensa segue sendo esa testemuña que se fai eco dos seus progresos pasados como do seu ocaso actual, que en 2006 este inmoble e institución sería restaurado integramente, equipado con mobiliarios e sistemas profesionais, enriquecido con fondos e unha colección artística única, e que unha vez dotado dun discurso didáctico e dunha montaxe museística seria, conformes á súa natureza, temática e funcionalidade, sendo recoñecido despois de tantos esforzos como un museo oficial e integrado no sistema galego de museos. Daqueles bríos viñeron a súa valoración, o seu prestixio e o seu atractivo para veciños e visitantes procedentes dos ámbitos autonómico, estatal e internacional, grupos escolares, turísticos, colectivos sociais, etcétera. Resultando ser unha obviedad o seu impacto positivo como Ben de Interese Cultural (BIC), como institución galega e como recurso visitable para A Pobra do Caramiñal, por ser un dos puntos de encontro máis recoñecidos da localidade, e así os seus usuarios e os grupos que visitan esta vila polo museo, a natureza e a gastronomía como os seus principais atractivos, ser unha parte cualificada dos clientes dos nosos establecementos e esa parte proporcional sustentable dos nosos negocios, que non teríamos sen a presenza do museo máis importante da comarca.
Resulta inadmisible que sexa o executivo municipal da Pobra do Caramiñal quen en pleno 2022, sumadas décadas desde a súa fundación e do recoñecemento adquirido tras anos de empeño, adopte decisións e protagonice actos que entran en directa confrontación con este gran Museo Valle-Inclán. Un dos principais referentes de cásalas-museo literarias de Galicia e de España. Só unha corporación inconsciente do seu valor e da súa traxectoria, as loitas internas de egos e siglas dentro dun goberno de distintas sensibilidades ou a torpe busca de réditos clientelares dunha política cortoplacista, permitiríase incorrer na grave inxerencia política perpetrada no Museo Valle-Inclán.
Cúmprese xa un mes que asistimos atónitos a un suma e segue de arbitrariedades e ocorrencias.
Que sexa Patricia Lojo Nine, polo menos no alias do seu cargo unha concelleira de cultura, quen resolva: (a) a arbitraria alteración do discurso da casa museo organizado por especialistas, (b) o desmontar unha sala dedicada temáticamente á iconografía valleinclaniana, onde mostrar parte dos seus fondos orixinais, (c) a retirada ocurrente de pezas con compromisos de exhibición e (d) o desprazamento, sen comunicación previa aos colaboradores de casa museo, das obras de arte de que son autores e os bens patrimoniais de que son propietarios, (e) materiais de valor único por insubstituibles, cedidos en depósito coa condición de ser expostos dentro dunha sala de exposicións na que teñen o seu contexto, son feitos que din tan pouco e mal como facelo aproveitando a baixa temporal da dirección responsable do centro. Escasean a ética e o respecto a os profesionais nas entendederas de cargos políticos empoderados de ignorancia ou de clientelismo sobre o que deciden.
Por se fose pouca a comisión desta vergoña coa que, por falta de prudencia, competencia e descoñecemento faltouse ao respecto, inquietado e molestado a unha longa nómina de colaboradores principais, Siro López, Héitor Picallo, Domingo Regueira, Joaquín do Valle- Inclán, Sánchez Mendizábal, etc., todos eles nomes coñecidos que se pronunciaron a través dos medios de comunicación, críticas reforzadas por un suma e segue de persoas e colectivos profesionais vinculados a cásalas museos e fundacións de Galicia e de España, lonxe dunha prudente reflexión gobernamental e dun elemental propósito de emenda sae á palestra o alcalde, Xosé Lois Piñeiro García, ao amparo de quen personifica tan desgraciada manipulación e mal uso dunha institución pública, a propósito de que as súas decisións son absolutamente intolerables. Polos seus feitos e manifestacións parecen estar convencidos de que un museo público eficiente é o seu salón privado e que os fondos propios dunha institución pública son obxectos decorativos manipulables segundo o seu gusto e as súas caprichosas luces persoais, así actuaron. A Pobra do Caramiñal non pode permitirse as ocorrencias, a improvisación e a falta de responsabilidade deste executivo.
Existen leis de carácter superior e normativas sectoriais que un goberno democrático ten o deber de observar, deberes e competencias legais que unha administración municipal por encima de ocorrencias privadas ten o deber de cumprir e de dar exemplo no seu cumprimento.
Así, lonxe de encollerse de ombreiros e de xogos de descoido #ante tan grave erro, instámoslles a un propósito da emenda e solicitámoslles:
Primeiro.- A retirada inmediata e o traslado a local adecuado da exposición fotográfica “Marea fotográfica”, instantáneas realizadas polos alumnos do instituto sobre o patrimonio mariñeiro, traballo escolar meritorio, pero en todo alleo á institución, aos seus fondos, á súa temática, á súa especialidade e aos seus labores. O seu é unha montaxe propia doutros locais municipais que a corporación actual herdou de gobernos precedentes e nos que esta iniciativa tería o seu encaixe razoable: salas da Casa Mariñeira, da Casa de Cultura, se non ao propio centro educativo que promoveu o proxecto.
Segundo.- A inmediata reposición da sala de iconografía contemporánea ao seu estado previo, coas coleccións e bens afectados, orixinais que foron cedidos para maior prestixio do Museo Valle-Inclán e A Pobra do Caramiñal, e non a entidades de terceiras localidades.
Non resulta sequera crible a pretendida xustificación coa que gustarían disimular o seu erro.
Din querer abrir o museo aos mozos cando para iso afectan a sala permanente dunha casa museo e trasladan e ocultan parte importante da súa propia colección patrimonial. Seica non está aberto a toda a sociedade e a grupos de todo orde desde hai décadas? Déixense de palabrería, indígnanos a todos. Esta ocorrencia incide moi negativamente, prexudica seriamente e mancha a credibilidade do noso buque insignia patrimonial, cultura, turístico, educativo, social. Asuman as súas responsabilidades como xestores políticos, deixen de neutralizar o protagonismo do museo e abandonen a marxinalidade a que someten a esta institución. Se queren axudala restauren un monumento que se desfai #ante a súa pasividade, devólvanlle o seu crédito ao roteiro que antes de Vdes. dinamizou a presenza do escritor e do museo na nosa localidade, roteiro que xa nin ofertan nin publicitan, abandonen o intervencionismo político e respecten un proxecto museístico razoable xa moito antes antes de Vdes.
A imaxe positiva e o prestixio comunitario do Museo Valle-Inclán que levantaron décadas de investimentos, especialización e un uso coherente co que é unha casa museo literaria dedicada a don Ramón do Valle-Inclán seguindo as funcións dispostas polo ordenamento legal deste país foi afectada por unha mala decisión e por unha inhibición superior; decisións e prexuízos de que é responsable o executivo municipal da Pobra do Caramiñal.
Xulgando a gravidade dos feitos expostos, tratándose dun BIC e dun centro oficialmente recoñecido como tal museo, por conseguinte, parte do sistema galego de museos, acolléndonos ás leis 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia e 7/2021, do 17 de febreiro, de museos e outros centros museísticos de Galicia, daremos traslado deste escrito á autoridade superior competente da Xunta de Galicia, para os efectos oportunos.
