A delegada da Xunta na Coruña, Belén do Campo, xunto ao alcalde de Lousame, Esteban Ares, o presidente da Federación de Razas Autóctonas de Galicia (BOAGA), Cástor José Rivero, o presidente da asociación de raza bovina vianesa, Fernando Bouzas e a directora territorial da Consellería de Medio Rural, Nieves Mancebo, visitaron a explotación gandeira de raza vianesa no concello de Lousame, para coñecer de primeira man o seu traballo con esta raza bovina autóctona, unha das razas tradicionais galegas en perigo de extinción, e trasladar á responsábel da explotación os seus parabéns polo diploma recibido nos primeiros premios ExceRazas, convocados pola Consellería do Medio Rural no que foi recoñecida como finalista na categoría Legado e Vigor, recibindo un diploma pola súa traxectoria na preservación da raza, xa que conta con 11 vacas de máis de 15 anos e máis de 12 partos.
Durante a visita, Belén do Campo puxo en valor “o compromiso das persoas criadoras que contribúen a conservar estas razas autóctonas, fundamentais para manter a diversidade xenética, preservar unha parte esencial da historia e da identidade de Galicia e garantir a continuidade dunha actividade gandeira estreitamente ligada ao medio rural”.
A delegada destacou que o recoñecemento a María del Carmen del Río representa tamén “unha homenaxe ao esforzo de todos os profesionais que, co seu traballo diario, manteñen vivo este patrimonio gandeiro e contribúen á súa conservación e mellora”. Na actualidade esta explotación conta cun censo de 23 vacas adultas e cunha extensión de terreo de algo máis de 37 hectáreas.
Os premios ExceRazas celebraron a súa primeira edición o pasado 22 de outubro. Estes galardóns teñen carácter honorífico e recoñecen a profesionalidade dos criadores das cinco razas bovinas autóctonas galegas en perigo de extinción: Cachena, Caldelá, Frieiresa, Limiá e Vianesa.
Os recoñecementos estrutúranse en tres categorías: excelencia gandeira, legado e vigor, e identidade e semente da raza. A valoración baséase en indicadores obxectivos certificados polos correspondentes libros xenealóxicos, atendendo a aspectos relacionados coa conservación da pureza racial, a eficiencia técnica, a selección xenética e o benestar e a saúde dos animais.
Apoio da Xunta ás razas autóctonas
Belén do Campo lembrou que “a Xunta mantén diferentes liñas de apoio destinadas a garantir a conservación e o futuro destas raza”s. Neste sentido, a convocatoria de 2026 das axudas para o fomento das razas autóctonas galegas conta cun orzamento de 270.000 euros, dirixido ás asociacións de criadores oficialmente recoñecidas para a xestión dos libros xenealóxicos e o desenvolvemento dos programas de cría. Estas achegas permiten financiar tarefas de conservación, mellora xenética, control do rendemento e mantemento dos bancos de xermoplasma.
Ademais, recordou que a Consellería do Medio Rural convocou por segundo ano consecutivo as axudas específicas para fomentar a recría das razas autóctonas de ruminantes ameazadas, cunha dotación de 390.000 euros en 2026. Esta liña contempla apoios de ata 350 euros por animal bovino e de ata 60 euros por exemplar de ovino ou caprino, cun máximo de 15.000 euros por explotación beneficiaria. O obxectivo é favorecer a continuidade dos rabaños, reforzar o patrimonio xenético e contribuír á sustentabilidade das explotacións.
