Quero supoñer, se mo permite o lector, que Alberto Núñez Feijoo non quixo dicir o que dixo ao comparar as baixas laborais co cancro. Estas cando menos polémicas declaracións do líder “popular” fixo revivir en moitos dos que coñecemos a dura, moi dura experiencia, de ver como se vai un ser querido que traballou toda a súa vida a consecuencia dun cancro.
Sei do que falo: en menos de cinco anos perdín por este motivo aos meus tres irmáns. Xa antes perdera a miña nai e, antes que a ela, a meu pai. Todos como consecuencia de padecer un cancro que, para Núñez Feijoo, el extirpou no Insalud e en Correos durante o seu mandado nestas sociedades estatais ao parecer pragadas de absentistas.
O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, cualificou de “desafortunado” o feito de que Feijoo equiparase as baixas laborais co cancro. Declaracións que recollían que o absentismo laboral “é un cancro que non podemos pagar” e cuestionou que un traballador de baixa laboral (que só un médico pode ditar polo organismo designado para elo e que en Galicia é o Sergas) perciba o mesmo salario que cando está a traballar.
Se con estes coñecementos regulamentarios Feijoo puxo remedio ao absentismo laboral nos organismos antes citados e que dirixiu previo a ser presidente da Xunta de Galicia, non sei que poderá amañar neste pais se algún día, porque quere, chega a ser presidente do Goberno español. Seguro que sancionaría a Donald Trump por dedicar horas extraordinarias a xogar ao golf na Florida.
As políticas de protección sitúanse en España no ano 1883 coa Comisión de Reformas Sociais que entendeu das cuestións que interesasen á mellora e benestar da clase obreira. Daquela non se falaba do cancro. En 1900 apareceu o primeiro seguro social: a Lei de Accidentes de Traballo. En 1908 naceu o Instituto Nacional de Previsión, ao que seguiu, en 1919, o Retiro Obreiro,o Seguro Obrigatorio de Maternidade (1923) e, xa con Franco no poder, en 1942, o Seguro de Enfermidade e, en 1947, o Seguro Obrigatorio de Vellez e Invalidez. En 1963 publícase a Lei de Bases da Seguridade Social que implantou un modelo unitario integrado de protección social cunha base financeira de reparto, xestión pública e participación do Estado no financiamento.
Moitos destes principios foron recollidos na Lei Xeral da Seguridade Social de 1966, en vigor desde o 1 de xaneiro de 1967. Pero non será ata a implantación en España da democracia cando se produzan as reformas que configuran o sistema da Seguridade Social que, ao abeiro do artigo 41 da Constitución establece un réxime público de seguridade social para tódolos cidadáns que garanta a asistencia e prestacións sociais dabondo ante situacións de necesidade especialmente en caso de desemprego.
Os Pactos da Moncloa (1978) crean un sistema de participación institucional dos axentes sociais e na década dos oitenta, aplícanse medidas encamiñadas a mellorar e perfeccionar a acción protectora ao estender as prestacións dos colectivos non cubertos e dar unha maior estabilidade económica ao sistema da Seguridade Social.
En 1995 asinouse o Pacto de Toledo, con importantes trocos e o establecemento dunha folla de ruta para asegurar a estabilidade financeira e as prestacións futuras da Seguridade Social.
O grande labor social realizado pola Seguridade Social e os organismos que a compoñen foi recoñecido con diversos premios. Feijoo aínda non inventara o cancro para clarexar que era o absentismo que só un médico da Seguridade Social pode certificar como baixa laboral que nunca permite ao doente percibir integramente o salario que lle corresponde cando cumpre as pertinentes xornadas de traballo.
Erro ou descoñecemento?.
