O Barbanza segue na vangarda da arquitectura e o urbanismo e continúa atraendo aos principais profesionais destes dous ámbitos profesionais e creativos. Estes días a nosa comarca volve estar nos medios de comunicación especializados grazas aos recoñecementos obtidos polo acondicionamento do bordo portuario de Porto do Son e do Estaleiro de Ciprián (Outes), finalistas na XVI edición da Bienal de Arquitectura, certame impulsado polo Goberno (Ministerio de Fomento) co obxectivo de recoñecer e distinguir as mellores achegas do ámbito nacional. As contribucións do Barbanza mediranse co máis destacado da recente colleita arquitectónica española.
Polo que se refire ao proxecto sonense, foi impulsado por Portos e o Concello (co obxectivo de humanizar e contorna e devolvela ao cidadán ao tempo que se buscaba facilitar o traballo do sector pesqueiro e reforzar o diálogo e a relación da vila co mar) e é obra de CreuseCarrasco Arquitectos, un estudo da Coruña, e RVR Arquitectos, de Santiago.
Segundo destaca o xurado da Bienal, “o proxecto veu motivado por diferentes conflitos de uso como a difícil convivencia entre tráficos portuarios e cidadáns, o estacionamento masivo ou a crecente actividade comercial e de estancia neste lugar emblemático de 25.843 m2”.
Saliéntase tamén que a través desta transformación da contorna litoral sonense tentáronse integrar diferentes expectativas da fronte urbana e portuaria e ordenar o acceso e separar a vía principal da fachada, “o que fixo posíbel un gran espazo público, verde e pavimentado, que recupera a relación entre o centro histórico e o porto”. Tamén se pon en valor a harmonía acadada entre “antigos e novos lugares”, a recuperación do Cruceiro como “espazo de entrada e suxerido como miradoiro arborizado” e o “o uso axeitado de material, como formigón desbastado, pedra e terra, que estenden as rúas do interior do núcleo sonense ata o mar”, elementos que se complementan con chanzos, bancadas, balcóns e, preto do mercado, unha estrutura de postes e vigas de madeira que devolve a memoria dos secadoiros de redes”.
Polo que atinxe á rehabilitación do Estaleiro do Ciprián, é obra de Fortes Penedo Arquitectos, estudio con centros de traballo na Coruña e Vigo. A entidade responsábel da intervención (inaugurada en febreiro) foi o Concello de Outes, que quixo pór en valor o espazo (para transformalo nun museo dedicado á carpintería de ribeira) e reivindicar a longa e rica tradición construtora de barcos da contorna litoral outense e da súa contorna.
O xurado da Bienal destaca deste xeito o relevante obxectivo de recuperación histórica que acompaña ao proxecto e lle serve de alicerce: “Galicia contou con máis de cen estaleiros tradicionais ao longo da costa, pero na actualidade unicamente quedan dez en pé.
O encargo para a rehabilitación do estaleiro tradicional de Ciprián nace a finais do ano 2018, atopándose o inmóbel nun avanzado estado de ruína. Con este proxecto púxose en valor unha edificación senlleira do patrimonio marítimo do bordo litoral de Outes, erguida a finais do século XIX e construída en madeira, granito e tella aproveitando os recursos locais así como técnicas construtivas propias da carpintería de ribeira”.
E continúa: “Incorporando un novo uso cultural e interpretativo, a proposta pretende recuperar a configuración orixinal da edificación, eliminando alteracións e engadidos que desvirtúan o conxunto, respectando en todo momento a memoria da actividade que alí se desenvolveu. O obxectivo final de todo o proceso é recuperar o testemuño dunha actividade tradicional propia do noso territorio e transmitir ás novas xeracións o que supuxo carpintería de ribeira nas costas galegas”.
