Como ben dicía don Antón Fraguas, “unha vez superados os 70, cada tres meses é Nadal”. O ilustre escritor, historiador, antropólogo e etnógrafo español, de ideoloxía galeguista, describiu con fina ironía a sincera percepción do pasar do tempo, e iso que o fixo nun momento de menores premas que as actuais.
Nalgún lugar lin que “no antigo Exipto, os días dividíanse en bos, ameazadores e nefastos”, segundo os feitos que neles ocorresen durante a época en que os deuses moraban na Terra. Nos días nefastos a xente non podía bañarse, montar en barca, viaxar, comer peixe nin nada que viñese da auga. Tampouco se debía matar unha cabra, un boi ou un pato, ter trato carnal con mulleres, so pena de infección, escoitar cancións alegres ou pronunciar o nome do deus Seth, que tiña fama de pendenciero. Posiblemente, o referido apuntamento, no que non se reflicte o que facer nas xornadas alegres nin tampouco nas intimidantes, correspóndase cun agoiro propio de folla de calendario, desas que caen cada 24 horas, coma nun outono permanente, sen achegar máis que unha cita vacua.
O tempo vai connosco, lévanos. Non serve medilo nin tentar detelo; tampouco coleccionalo como os reloxos; sequera valería infusionalo ás 17,00 en punto, con pastas; como non vale outorgarlle a unha viaxe a duración exacta dos nosos aforros. Non, nin os reloxos deportivos corren máis, nin adiantan mellor. Nin a precisión na caza débese ao reloxo de cuco, nin a falta de puntaría obedece á orde de atrasar os dispositivos de palacio para que a práctica cinexética durase media hora máis, como ordenou Eduardo VII de Inglaterra. Nin sobra un día por dar a volta ao mundo, como se coñece polo Enigma de Pigafetta, un explorador, xeógrafo e cronista ao teórico servizo de Magallanes. Nin nunca deixaron de existir a 240 hora -é dicir, dez días- que Felipe II aboliu mediante unha pragmática.
A historia adórnase de disimulos, acubíllase en ademáns dos historiadores comprados, adulterados nos seus propios vicios e impericias. A narración establece atallos, penetra en túneles que duran séculos, establece panos e decorados, fica coa anécdota. Para sempre, só morre o que morre. Por fe, que non por razón, pódese falar de eternidade, pero créanme, a posteridade cada vez dura menos.
No relativo, nun novo ano hai que proporse gozar de cada momento e compartilo coa familia e os amigos. E para facer o que se fai neses casos, falar do tempo sen caer en conversas sobre climatoloxía ou política, que adoita resultar un absurdo polo evidente do frío ou a choiva ou a incoincidencia ideolóxica, sirva unha anécdota narrada por Eduardo Blanco Amor: “Non sei como interpretar un letreiro que vin á porta dunha taberna, no barrio do Cerro de San Cristóbal, que di así: Sérvense onces todo o día”. Ese imperialismo da hora once cubrindo todo o cuadrante xa me causa desacougo. Está claro que sempre hai un precedente para todo. Nunha vila andaluza, visitada por ingleses afeccionados ás ruínas, un mesoneiro moi listo, que se propuxo esmagar ao seu competidor, puxo un letreiro que dicía así: Five o’clock tee. Pero viuse retrucado ao día seguinte polo outro, que fixo pintar na súa fachada: Five o’clock tea, acotío.
Na vida, o principal negocio, o pragmático, é aproveitar a oportunidade, estar á que se celebra, permanecer moi atento ao propio discorrer e ao dos que nos rodean, todos coas súas circunstancias. Se é así saberemos responder o enxeño do pintor Urbano Lugrís, que cando chegaba tarde ao traballo, e facíao sempre, unha vez preguntábanlle as razóns, contestaba impasible: “Como quere que chegue ao nove da mañá se me levanto ao once?”. Posiblemente el foi quen suxeriu a hora fixada no cartel ao que alude Blanco Amor. Entre galegos xa se sabe que nunca se sabe, iso dicía García Márquez.
