A entidade atendeu durante o pasado ano a máis de 45.000 persoas e reclama respostas públicas máis ambiciosas ante o agravamento da pobreza e a vulnerabilidade social
Cáritas Diocesana de Santiago presentou este martes a súa Memoria 2025, un documento que reflicte o aumento das situacións de exclusión social e das dificultades para acceder a dereitos básicos como a vivenda. Durante o último ano, a entidade atendeu a máis de 45.000 persoas e acompañou de maneira directa a 20.664, nun contexto marcado pola precariedade económica, a inestabilidade laboral e a crecente dificultade para manter unhas condicións de vida dignas.
A directora de Cáritas Diocesana de Santiago, Pilar Farjas, advertiu de que a exclusión social está a converterse nun fenómeno cada vez máis estrutural. “Xa non falamos de situacións puntuais de vulnerabilidade. Falamos de procesos que se prolongan no tempo, que se cronifican e que afectan de maneira estrutural a moitas familias”, sinalou durante a presentación.
A vivenda, principal causa de exclusión
Un dos aspectos máis preocupantes que recolle a memoria é a situación da vivenda. Ao longo de 2025, preto de 900 persoas foron atendidas en recursos residenciais e programas de acollida, un dato que evidencia as dificultades cada vez maiores para acceder ou manter un fogar.
Actualmente, Cáritas Diocesana de Santiago dispón dunha rede de 43 vivendas con capacidade para 232 persoas, unha oferta que resulta insuficiente ante o incremento da demanda.
“A vivenda deixou de ser só unha consecuencia da exclusión. Hoxe converteuse nunha das súas principais causas”, destacou Farjas. A directora alertou de que cada vez son máis frecuentes os casos de persoas con emprego que non poden acceder a un alugueiro ou que destinan unha parte excesiva dos seus ingresos ao pagamento da vivenda, quedando en situación de vulnerabilidade.
Máis de 12.000 persoas precisaron apoio para cubrir necesidades básicas
A memoria tamén revela que 12.199 persoas necesitaron apoio para facer fronte a gastos esenciais relacionados coa alimentación, os subministracións básicas ou a atención sociosanitaria.
Segundo Cáritas, o emprego continúa sendo unha ferramenta fundamental para a inclusión, pero xa non garante por si só a saída da pobreza. “Cada vez atopamos máis persoas que traballan e, aínda así, continúan en situación de vulnerabilidade”, explicou Farjas.
Formación e emprego para combater a exclusión
Durante o pasado ano, 3.759 persoas participaron nos programas de orientación, formación e inserción laboral impulsados pola entidade. No marco destas iniciativas desenvolvéronse 81 accións formativas e acadáronse 877 insercións laborais directas.
A estas cifras súmanse máis de 600 contratacións xestionadas a través da Bolsa de Emprego de Cáritas e os itinerarios personalizados desenvolvidos coa colaboración de 179 empresas.
A entidade chama tamén a atención sobre a situación da poboación migrante, que presenta un risco de exclusión social 5,5 veces superior ao da poboación autóctona, principalmente debido ás maiores dificultades para acceder a empregos estables e de calidade.
A soidade non desexada, outra das preocupacións emerxentes
Outro dos eixos de actuación destacados por Cáritas é a atención á soidade non desexada. Durante 2025, un total de 3.833 persoas participaron en programas de acompañamento destinados a combater esta problemática, que afecta especialmente ás persoas maiores pero tamén a outros colectivos vulnerables.
“A soidade é unha forma de pobreza silenciosa que deteriora profundamente a calidade de vida e que está a medrar na nosa sociedade”, advertiu a directora da entidade.
Un perfil de exclusión cada vez máis complexo
A Memoria 2025 confirma que a pobreza e a exclusión social presentan hoxe un perfil máis diverso e complexo. Afectan a familias con ingresos insuficientes, persoas con emprego precario, mozos e mozas con dificultades para emanciparse e persoas maiores que viven situacións de illamento social.
Segundo Cáritas, a combinación de baixos ingresos, problemas de acceso á vivenda e debilidade das redes de apoio está a converter a pobreza nun fenómeno máis estrutural e difícil de reverter sen políticas sostidas no tempo.
A entidade desenvolve o seu labor en 110 concellos das provincias da Coruña e Pontevedra grazas ao traballo de máis de 2.800 persoas voluntarias e profesionais. Durante 2025 mobilizou máis de 10 millóns de euros destinados a programas de atención social, emprego, vivenda e acompañamento.
Chamamento ás administracións públicas
Durante a presentación da memoria, Cáritas insistiu na necesidade de reforzar as políticas públicas para responder á crecente vulnerabilidade social.
“As organizacións sociais podemos acompañar, escoitar e xerar oportunidades, pero as solucións de fondo requiren actuacións públicas capaces de abordar as causas da exclusión”, afirmou Pilar Farjas.
A entidade reclama avanzar en políticas de vivenda accesible, reforzar a atención á saúde mental e impulsar estratexias de inclusión social sostidas e coordinadas.
Pola súa banda, o delegado episcopal de Cáritas Diocesana de Santiago, Santiago Fernández, lembrou que a acción da entidade se fundamenta na defensa da dignidade da persoa.
“A pobreza non pode entenderse unicamente como unha falta de ingresos. Tamén se manifesta na soidade, na incerteza, na ausencia de oportunidades e na fraxilidade dos vínculos sociais”, sinalou.
A memoria conclúe cun chamamento á corresponsabilidade de institucións e sociedade para afrontar unha realidade que continúa agravándose e que require, segundo a entidade, respostas á altura dos desafíos actuais.
