José María Díaz Fernández, quen fose deán da Catedral de Santiago de Compostela durante o roubo do Códice Calixtino en 2011, faleceu este domingo no seu Mondoñedo natal aos 96 anos. O seu funeral celebrarase este luns 21 de xullo ás 17:00 horas na Catedral de Mondoñedo, onde tamén será enterrado, nun xesto de recoñecemento por parte da curia.
Figura erudita, discreta e respectada, José María Díaz Fernández deixou unha profunda pegada na historia recente do templo compostelán. Ocupou o cargo de cóengo arquiveiro durante 36 anos, etapa na que modernizou o arquivo catedralicio e gañouse o respecto unánime de académicos e expertos. O seu falecemento foi confirmado pola Diocese de Mondoñedo-Ferrol a través das redes sociais.
O episodio que marcou a súa vida pública e persoal foi, sen dúbida, o roubo do Códice Calixtino, unha xoia do século XII considerada unha das obras máis importantes do patrimonio bibliográfico europeo. O furto, ocorrido en xullo de 2011, conmocionou á Iglesia, ao mundo da cultura e á opinión pública, e puxo no centro da polémica ao entón deán compostelán. «Consternado», como el mesmo expresou entón, tentou presentar a súa dimisión como deán, aínda que foi rexeitada polo arcebispo de Santiago da época. Con todo, en outubro de 2011 renunciou ao cargo de arquiveiro, e en decembro de 2012 dimitiu finalmente como deán.
Desde entón, retirouse a Mondoñedo en busca de paz e recollemento. Quen lle coñeceu relatan que o golpe do roubo afectoulle profundamente, tanto no anímico como no físico. No seu retiro mindoniense, volveu gozar do aire do val do Masma, na cidade episcopal que o viu nacer en 1929 e onde viviu os seus últimos.
José María Díaz era tamén irmán doutro sacerdote moi querido en Galicia, Pedro Díaz, actual deán da Catedral de Mondoñedo. A súa figura queda asociada non só ao tráxico suceso do roubo do Códice, senón tamén a décadas de compromiso silencioso coa Iglesia, a cultura e o patrimonio documental de Galicia. (Diario de Santiago)
