Este domingo, o que deberÍa ser de gran celebración do 188 aniversario do nacemento de Rosalía de Castro transformouse, un ano máis, en xornada de esixencia xustificada para uns, e día nacional da autodesculpa para algunhas outras persoas; nada novo nesta terra que prepara cacholas, lacóns, costela, chourizos e outros derivados do porco que potencian o sabor agre dos grelos fronte ao sempre grato das filloas, orellas e outras regalías da sempre boa mesa galega.
Varios milleiros de galegos de nacemento ou convencemento amosaron o seu apoio ao idioma galego coma “lingua vital” e a prol de superar a denominada “emerxencia lingüística” que nos afecta. Un “Día de Rosalía” que moitos vindicaron e moitos máis mantiveron no buque do silencio malia seren sabedores da constante emerxencia na que, como galegos, vivimos en materia lingüística e outros aspectos socioculturais.
Queremos convencernos do valor da lingua propia, de termos un medio de expresión feito no día a día co paso dos séculos e a incomprensión de moitos, e agora non somos quen de recoñecer a infrautilización dun idioma que tanto nos custou e aínda custa por mor da “emerxencia” imparable desa subsistencia á que se ve sometida desde vai cinco séculos, con outros sete de normalidade a partir da súa separación do latín e ata a introdución do castelán no século XVI.
Da vida de seu que tivo a nosa lingua é testemuña o documento escrito no ano 1228, considerado como o máis antigo redactado en galego.
O Estatuto de Autonomía de Galicia, aprobado vai 48 anos, recoñece ao galego coma lingua propia de Galicia e cooficial da comunidade na que todos temos o dereito de coñecela e usala. Un Estatuto que responsabiliza aos poderes públicos da normalización da lingua galega en todos os ámbitos.
O 15 de xuño de 1983 o Parlamento galego aprobou por unanimidade a Lei de Normalización Lingüística, que garante e regula os dereitos lingüísticos dos cidadáns.
“Cantares Galegos” foi a primeira obra escrita integramente en galego, publicada en 1863 por Rosalía de Castro. A consolidación do galego produciuse no século XX, ao ser declarada lingua oficial xunto ao castelán en Galicia. Malia todo, o seu uso decae especialmente no ámbito empresarial e mesmo no contexto das principais urbes galegas nas que aumenta a presencia do castelán como lingua principal nos fogares. Un feito ao que as autoridades non dan posto couto.
Oxalá sexa 2030 o ano no que o Día de Rosalía non precise de manifestacións que reivindiquen o uso do galego en Galicia.
