Hai secura en Galicia: especialmente no norte da Coruña, no paso do Ulla entre Pontevedra e Lugo e no sur de Pontevedra. A situación de alerta é evidente e a esta contribúe a falta de precipitacións e a elevada calor rexistradas nos últimos meses nun evento climatolóxico que evidencia xa os seus efectos nas concas fluviais de Galicia.
Vai unha semana rexistrábase claramente a falta de auga nos caudais da comunidade autónoma galega, como recollía River Monitor, ferramenta interactiva activada polo investigador da Misión Biolóxica de Galicia Dominique Royé, que pon en cifras esa falta de auga nos ríos galegos e que establecían que o 79% deses ríos presentaban algún grao de secura, co 15% acadando valores extremos. Tan só o 7% dos ríos galegos están en valores normais coa cantidade restante situada entre os niveis de humidade moderada e cotiá. Algunhas augas xa chegaron a un grao extremo de seca e son a conca do Mero (no norte da Coruña), a do Ulla ao seu paso entre Pontevedra e Lugo, a zona occidental da provincia lucense, o sur de Pontevedra e o punto máis oriental entre Lugo e Ourense.
Galicia está a vivir unha “seca repentina” dada a rápida perda de auga. O comezo deste proceso veu dado por unha serie de factores acumulados, segundo informa a Universidade de Vigo, a través do tempo: desde mediados de maio, xusto depois dunha primavera chuviosa.
O baixo caudal nos ríos galegos é debido a un “evento composto”: unha serie de fenómenos climáticos diferente relacionados entre sí por securas e episodios de altas temperaturas. As ondas de calor poden levar a secas de xeito secuencial ou simultáneo. E á inversa, a falta de auga non ten que derivar dunha vaga de calor, aínda que poidan ter certa relación.
Despois da intensa onda de calor de maio encadeáronse varios episodios de temperaturas elevadas. Se isto se mantén durante moito tempo, a atmosfera vai “capturar” toda a humidade porque acumulará moito máis vapor que si estivera máis fría, o que tería un impacto directo sobre os solos, máis áridos que acotío. É o motivo polo que se precisan semanas, mesmo meses, con precipitacións regulares e non moi intensas, porque un episodio treboento breve pero intenso pode producir efectos non desexados e ata perigosos.
Non resulta doado predicir cando pode rematar a situación, pero o certo é que son necesarias precipitacións de xeito consistente para revertir a seca. Entre tanto, os efectos da redución de caudal deixan pegada nos ríos. E ben se fai notar.
