O pasado venres 7 de abril a Asociación Etnolóxica ADMR de Castelao ofreceu no pazo Martelo, en Rianxo, unha homenaxe a José María Vicente Somoza, na celebración do 50º aniversario do achado do Casco de Leiro o 7 de abril de 1976. Este día, José María traballaba nun terreo no que quería construír un almacén no que ter a resgardo a súa embarcación de pesca e, deste xeito, evitar que lle roubaran o combustible (gasóleo) que empregaba para navegar.
José María, alcumado “O Peruco”, decatouse de que, entre a terra que removía, había algo que tiña un brillo especial. Era un artefacto semiesférico protexido dentro dunha vacía de cerámica. Esta rompeu durante o proceso de extracción, Sen sabelo, o rianxeiro atopara unha peza de ouro datada na fin da Idade de Bronce, de entre o 1.000 e o 800 antes de Cristo.
Cando se produciu a aparición do Casco de Leiro -que este era o achado- o mesmo estaba marcado por unha “visión predominante do pasado, coma dun mundo castrexo, segundo a arqueóloga e investigadora da Universidade de Vigo Beatriz Comendador, quen explicou que a idea do guerreiro castrexo propiciou que se lle dera a lectura de que o artefacto era un casco con capacete de ouro, ende ben esta función resultáballe improbable: “o ouro é moi brando , moi dúctil, non posúe a calidade de ter unha función defensiva como protector da cabeza”, argumentou.
Para o mundo académico hai outras posibilidades no que atinxe á función deste artefacto áureo. A existencia de marcados paralelismos con outras pezas das que sí se coñecen a función, leva cara a dúas grandes teorías: que se trate dun sombreiro ritual ou unha cunca.
Apunta pola súa banda Elena Cabrejas, arqueóloga do Instituto de Ciencias do Patrimonio, que “ten un peruco, é dicir algo coma un pico, polo que é menos probable que se trate dunha cunca, xa que non podería apoiarse a non ser que tivera un soporte adicional. Ambas as investigadoras concordan en que a interpretación máis axeitada é que se trate dun obxecto ritual relacionado cos ciclos do sol e da lúa, sen desbotar os conteos dos ciclos dos astros coma elementos calendáricos.
A orixe do Casco de Leiro é incerta. Pode que sexa foránea, talvez centroeuropea. Pero o certo é que Vicente Somoza entregou o Casco de Leiro ao Museo Arqueolóxico da Coruña, onde pode ser admirado.
