A Asociación Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao, representada polo seu presidente Xosé Bravo, o secretario Xusto Ordóñez, a tesoureira
María Luisa Prada e os vogais Carme García e Ramón Dios, participou este domingo 28 de decembro no acto de clausura das actividades organizadas pola Fundación Castelao no marco do Ano Castelao, unha efeméride dedicada a honrar a figura, a obra e o pensamento do insigne rianxeiro, referente esencial da cultura, da política e da identidade galega contemporánea.
Un acto de clausura cargado de simbolismo
A cerimonia tivo lugar no Panteón de Galegas e Galegos Ilustres, na Igrexa de San Domingos de Bonaval (en Santiago), espazo no que repousan os restos de Castelao desde 1984, converténdose nun dos lugares máis simbólicos da memoria colectiva do país. Ás 12:00 horas celebrouse a Ofrenda Musical a Castelao, que nesta ocasión estivo a cargo do violinista Anxo Gómez Piñeiro e da pianista Haruna Takebe, quen interpretaron un programa especialmente escollido para evocar a sensibilidade artística e humanista do autor.
Ao remate do acto, o artista rianxeiro David Cuence fixo entrega dunha lámina conmemorativa, que foi recibida por Miguel Anxo Seixas en e presentación da Fundación Castelao. A cerimonia contou coa presenza institucional da alcaldesa de Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, así como do voceiro do PSG de Rianxo, Oscar Rial e dos membros da nosa asociación.
Un ano dedicado a un dos grandes nomes de Galicia
O Ano Castelao desenvolveuse ao longo de 2025 con múltiples actividades culturais, educativas e institucionais destinadas a recuperar e difundir a figura dun dos maiores intelectuais galegos do século XX. “Escritor, debuxante, político, humorista gráfico, pensador e activista, Castelao foi e segue a ser un símbolo de dignidade, compromiso democrático e defensa da identidade nacional galega”, explicou a asociación, salientando que en novembro de 2024 o Parlamento de Galicia celebrou o acto oficial de nomeamento de Castelao como primeiro presidente do país, recoñecendo así o papel que desempeñou no Goberno lexítimo da República e na defensa da legalidade galega no exilio. Nesa mesma xornada tamén foi homenaxeado o Consello da Galiza, institución que mantivo viva a continuidade política galega durante a ditadura franquista.
Agradecemento ás institucións e á sociedade civil
Este acto de clausura quixo ser tamén unha expresión de gratitude a “todas as institucións públicas, entidades culturais, centros educativos, asociacións e persoas que, ao longo deste ano, contribuíron a manter viva a memoria de Castelao e a proxectar o seu legado cara ás novas xeracións”. Grazas a este esforzo colectivo, engadiu a asociación, “o Ano Castelao converteuse nunha das conmemoracións culturais máis amplas e participadas dos últimos anos”.
O compromiso da asociación
A Asociación Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao reafirmou o seu compromiso coa memoria do ilustre político e escritor: “Desde a nosa asociación queremos deixar claro que, coa finalización oficial do Ano Castelao, a figura do rianxeiro non entra no esquecemento. Pola contra, reafirmamos o noso compromiso de continuar divulgando, promovendo e reivindicando a súa vida e obra entre a cidadanía, e especialmente entre a mocidade , para que Castelao siga sendo un referente vivo de pensamento crítico, creatividade e galeguidade. O ano 2026 será especialmente significativo para a memoria de Castelao, pois conmemoraremos unha serie de datas fundamentais que permiten comprender a dimensión humana, artística, política e histórica do rianxeiro universal”.
E engaden: “En primeiro lugar, celebramos o centenario da publicación de Cousas (1926), unha das obras máis emblemáticas da literatura galega moderna, que marcou un antes e un despois na narrativa galega pola súa combinación de texto e imaxe, pola súa profundidade humana e pola súa capacidade para retratar a esencia do pobo galego. Así mesmo, cúmprense 90 anos da sublevación militar de xullo de 1936, acontecemento que obrigou Castelao a emprender o camiño do exilio, afastado da súa terra pero sempre ao servizo de Galicia, defendendo a democracia e a identidade
nacional galega desde Madrid, Valencia, Barcelona, Francia, Arxentina e Uruguai”.
Xunto a estas datas centrais, o 2026 recolle outras efemérides de grande relevancia:
-140 anos do seu nacemento, o 30 de xaneiro de 1886 en Rianxo, unha data que nos lembra a orixe humilde dun dos maiores intelectuais galegos.
-76 anos da súa morte, o 7 de xaneiro de 1950 en Bos Aires, cidade que o acolleu durante o exilio e onde desenvolveu unha parte esencial da súa obra
literaria, gráfica e política.
-92 anos da publicación de Os dous de sempre (1934), novela clave da literatura galega contemporánea.
-82 anos da primeira edición de Sempre en Galiza (1944), obra política fundamental do galeguismo e referencia imprescindible da nosa identidade
colectiva.
-77 anos de As cruces de pedra na Bretaña (1949), froito da súa investigación artística e histórica.
-110 anos das súas primeiras colaboracións gráficas en Nós (1916), que marcaron o inicio da súa traxectoria como debuxante e humorista gráfico.
-106 anos das series de debuxos Cousas da vida (1920), nas que retratou con mestría a sociedade galega.
-96 anos das estampas publicadas en Nós en 1930, hoxe consideradas iconas da arte galega.
-86 anos da súa chegada definitiva a Bos Aires en 1940, cidade onde continuou a súa actividade política, cultural e creativa.
-90 anos do inicio do exilio en 1936, consecuencia directa do golpe militar.
-95 anos da súa elección como deputado nas Cortes Constituíntes da República en 1931, momento clave do seu compromiso político.
-90 anos da súa elección como deputado pola Fronte Popular en 1936, reafirmando o seu papel na defensa da democracia.
-82 anos da súa presidencia do Consello de Galiza no exilio (1944), institución que mantivo viva a legalidade galega durante a ditadura.
-89 anos da súa viaxe a Nova York en 1937, onde denunciou a guerra e o avance do fascismo ante a comunidade internacional.
-42 anos do traslado dos seus restos a Bonaval en 1984, acto de reparación histórica e recoñecemento nacional.
“
