“Traballo e salario”. Luís Celeiro

O noso é un país que foi de emigrantes. Moitos sabemos como golpea no corazón de cadaquén e na
alma do pobo ese duro mazo da fame e da miseria, que obrigaba á nosa xente a arrear polo mundo,
na procura dun anaco de pan para facer sopas con auga quente e sen unto, como levaban as que
comían na casa, unha vez ao día ou cada segundo día. Emigraron milleiros, miles de milleiros dos
nosos galegos que, cunha man diante e outra detrás, foron a establecerse e traballar onde podían.
Foron polo mundo adiante e moitos non puideron volver.
Segundo escribe José Ramón Campos, entre 1885 e 1930, uns novecentos mil galegos emigraron a
países de América, “máis do cincuenta por cento da emigración española”. Embarcaban nos portos
da Coruña, Vilagarcía-Carril ou Vigo e facían a travesía en condicións difíciles, moitos deles non
sabían a onde se dirixía aquel barco enorme, máis grande que calquera das casas do lugar que
deixaban. Ían para Cuba, Porto Rico ou México, para Brasil, Arxentina e Uruguai, para onde estivera
un veciño agardando a chegada. Para aqueles países que querían man de obra barata de xente
traballadora, para os servizos, para a industria e para o que fose.
Cando se presenta a crise mundial de 1929, con aquela redución do comercio, mingua tamén o fluxo
migratorio e establécense controis da emigración. Sobre as orixes daquela crise, algúns estudosos
atribúena á superprodución e hai quen pensa que foi provocada polas desigualdades sociais, ao
existir unha numerosa clase traballadora mal pagada e, xa que logo, sen capacidade adquisitiva. Os
actuais lideres sociais e políticos deberían repasar a historia, para non repetir erros que poden costar
caros, outra vez máis.
A emigración galega, ata xa ben entrado o século vinte, era maioritariamente masculina. A nosa
sociedade tiña unha estrutura sexista e as mulleres deberían ir acompañadas dun familiar ou seren
reclamadas dende o país de destino. Eran aqueles tempos. Por certo, parecidos aos tempos dos
inmigrantes que se achegan agora a Galicia ou a Europa. Os galegos que marchaban, moitos deles
analfabetos, tiñan unha idade media entre dezaoito e vinte anos, máis ou menos, como os
inmigrantes de hoxe. Neste caso, a Tía Manuela entende que “é necesario o respecto mutuo,
traballo e salario”.