O xurado do Premio Internacional de Investigación Oncolóxica Científica e Técnica Ramiro Carregal, que leva o nome do empresario ribeirán de adopción fundador de FRINSA, deu a coñecer os nomes das persoas premiadas na edición deste ano, as doutoras Manuela Gago e Noelia Tarazona, que recibirán o XIII Premio Internacional e o VI Premio a Talentos Emerxentes, respectivamente.
Ramiro Carregal mostrouse moi satisfeito coa decisión do xurado de premiar a dúas mulleres que son “un exemplo de traballo, dedicación e resultados”. O empresario felicitou as premiadas e agradece “a todas as persoas que presentaron candidatura o «enorme esforzo, a dedicación e o traballo que desenvolven en prol de toda a sociedade”.
Tamén o doutor Rafael López, presidente executivo do xurado, quixo salientar o “esforzo e a defensa da investigación que leva realizando o empresario Ramiro Carregal toda a súa vida e os últimos 13 anos de forma explícita con este premio”, á vez que felicitou as dúas premiadas, “cuxos nomes únense a unha ampla listaxe no que figuran algúns dos mellores investigadores oncolóxicos do momento”.
Manuela Gago, XIII Premio Internacional
O XIII Premio Internacional de Investigación Oncolóxica Científica e Técnica Ramiro Carregal, dotado con 30.000 euros, recaeu por unanimidade en Manuela Gago Domínguez, líder do Grupo de Xenética e Epidemioloxía do Cancro do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago (IDIS). O xurado destacou desta médica especialista en Epidemioloxía Xenética e Molecular do Cancro “a súa ampla traxectoria internacional, que estableceu unha experiencia significativa na identificación de biomarcadores de cancro e a susceptibilidade xenética ao cancro”.
Graduada en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Santiago de Compostela, a doutora Gago realizou o seu doutoramento na Universidade de California nos Ánxeles (UCLA). Posteriormente incorporouse á Facultade de Medicina da Universidade do Sur de California e foi membro asociado do Norris Comprehensive Cancer Center de L.A. O seu traballo de investigación céntrase en abordar a susceptibilidade ao cancro a través de todo o continuum do cancro, desde a súa etioloxía até a súa supervivencia mediante a medicina de precisión. Liderou proxectos financiados por institucións tan respectadas como o Instituto Nacional do Cancro de EE. UU. e o ISCIII de España.
As súas contribucións científicas máis sinaladas céntranse nas estratexias de medicina de precisión e na investigación oncolóxica xenética, incluíndo o descubrimento de novos xenes/variantes xenéticas de susceptibilidade ao cancro de mama, vexiga, próstata, colorrectal, leucemia linfoblástica aguda, linfoma de Hodgkin e mieloma múltiple. Estes resultados brindan información crucial acerca da susceptibilidade xenética ao cancro e melloraron o uso de ferramentas de risco para a detección e prevención individualizada do cancro de mama e outros tumores. Tamén descubriu o vínculo xenético entre os químicos arilaminas, usados habitualmente en cosméticos, e o cancro de vexiga; a identificación dun novo mecanismo molecular para o cancro de ril e o esclarecemento de novas vías moleculares no cancro de mama. A doutora Gago tamén identificou biomarcadores de diagnóstico precoz do cancro de mama, publicando a primeira evidencia en humanos do aumento do risco con niveis elevados de neutrófilos e a relación neutrófilos a linfocitos (NLR), e tamén da asociación da encima lipasa plasmática cun maior risco de padecer esta enfermidade.
Cun factor de impacto índice-H (H-index) de 65 en Google Académico (o buscador académico de maior impacto na actualidade), máis de 160 peer-reviewed publicacións nas revistas científicas máis destacadas do mundo e preto de 20.000 citas do seu traballo, a doutora Gago atópase no top 2 % de todas as investigadoras españolas e estranxeiras en España segundo datos publicados polo CSIC el pasado mes. En canto á Xenética e Epidemioloxía Xenética do Cancro de Mama, está entre as 3 primeiras investigadoras de España (Ranking febreiro 2025 ORCID).
Manuela Gago asegura recibir este Premio Ramiro Carregal con “especial interese e agarimo” e agradece “un mecenado que serve para apoiar a investigación oncolóxica, pero tamén como exemplo do importante papel que deberían ter o mundo empresarial e a sociedade en algo tan esencial como é a sanidade, que nos afecta a todos”. Así mesmo, agradece ao doutor J. Esteban Castelao e á doutora Carmen M. Redondo, ambos os do Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur (IISGS) o seu apoio ao traballo galardoado.
Noelia Tarazona, Premio a Talentos Emerxentes
O premio a persoal investigador menor de 45 anos (dotado con 10.000 euros) recaeu, nesta sexta edición, na doutora Noelia Tarazona “polo seu compromiso coa investigación de vangarda e a súa capacidade para integrar coñecemento multidisciplinario na práctica clínica”. O Xurado asegura que se trata “dunha investigadora excepcional no ámbito da oncoloxía traslacional, cun historial destacado de innovación científica, liderado clínico e excelencia académica”.
A doutora Tarazona traballa no Servizo de Oncoloxía Médica do Hospital Clínico Universitario de Valencia e é investigadora do Instituto de Investigación Biomédica INCLIVA. O seu labor foi pioneiro na implementación de biopsia líquida para a deteción da enfermidade mínima residual en cancro colorrectal, con impacto directo na personalización de tratamentos.
A súa traxectoria combina excelencia na práctica clínica e na investigación, sendo pioneira na implementación da biopsia líquida para a deteción da enfermidade a mínima residual (EMR) en cancro colorrectal. Este enfoque abriu novas oportunidades na medicina personalizada, mellorando a deteción precoz de recaídas e optimizando os tratamentos adxuvantes en pacientes con cancro localizado.
O seu labor foi recoñecido por múltiples entidades, liderando proxectos financiados por organizacións de prestixio como o Instituto de Saúde Carlos III, SEOM, Mutua Madrileña, Gilead e AECC. Ademais, contribuíu activamente ao fortalecemento da rede de investigación en oncoloxía en España, a través da súa participación en CIBERONC e a creación de módulos de traballo en biopsia líquida.
Tanto Noelia Tarazona como Manuela Gago recollerán os seus premios nunha gala que terá lugar o próximo 1 de abril no Hotel Monumento San Francisco de Santiago ao que, como é habitual, asistirá boa parte da comunidade científica, médica e universitaria da comunidade galega.
