Ben se sabe: a radio libre non foi posible na España de Franco.
Máis sí o foi en boa medida grazas á radio que os oíntes contribuían a erguer cada mediodía de principios dos anos 70 do século pasado, con Franco vivo, xogando aínda ao golf nos coruñeses campos da Zapateira e a súa filla e netos ocupando porque sí a praia de Bastiagueiro, pechada esta ao público e coas Garda Civil vixilante nas pfoximidades. Era a radio que non esquecía o “parte”, de obrigada emisión tanto na pública coma na privada, do mesmo xeito que obrigado era para os cines poñer en pantalla as irrealidades dun país que se conxuraba no NO-DO contra o cheiro xudeo-masónico e sacaba en procesión, baixo palio, a quen fora unxido anos antes Caudillo de España pola Graza de Deus.
Eran, aqueles, tempos nos que radiofonistas e xornalistas sen medo dicían e escribían as verdades de aquel país que derrubaba sedes de xornais e agrilloaba a quen supostamente eran republicanos, comunistas ou, simplemente, “roxos”. Non importaba que os que pasaban polo TOP (Tribunal de Orde Pública) nen sequera fixeran a guerra civil ou naceran na posguerra. Eran “roxos” e ser “roxo” era un delicto na España das mentiras que era unha, grande e libre.
Nesa España dos 70 -máis concretamente do 73- unha emisora absolutamente privada -tiña dono de seu, a familia Hervada- un vilanovense afeito a mergullar nas mesmas augas arousáns que contemplou mil e unha veces don Ramón María del Valle Inclán, deu unha volta ao veo, e puxo na antena de Radio Coruña, E.A.J.41, Cadena SER un “invento” que a audiencia desa emisora coruñesa viña reclamando con insistencia.
O “inventor”, o “patrón” dese barco radiofónico que nunca quedou ao garete, Cándido Barral, tiña no lombo as cunchas do cerne das emisoras da COPE: Radio Vilanova, emisora parroquial, onde se amamantou baixo corda, porque Cándido sempre foi un republicano e nunca abxurou do seu pensamento comunista.
Estes días Radio Coruña, da man de Isabel Bravo -unha brava xornalista- conmemora os primeiros 50 anos do invento de Barral: “El coruñés opina”, hoxe en día “A Coruña opina”. Días mellores ou piores, como todos, o programa-invento largou velas cara o mar da ría coruñesa a escasos 150 metros dos estudos de Radio Coruña, e a todo trapo, o galeón engade anos ao seu sinal no dial do receptor de radio para proclamar en quilociclos a liberdade gañada a pulso xusto desde que o xeneral nacido en Ferrol comezaba a sentir que o seu debilitaba e, malia todo, aínda asinou ordes de execución contra persoas cuxo único delicto fora non ser franquistas.
Nese “tempo” tocou a súa melodía de radio liberdade Cándido Barral. Noutro novo “tempo”, Isabel Bravo, capitana intrépida do mesmo barco deseñado por Cándido -a quen sempre chamei “Canucho”, como tradicionalmente se denominaba na ría de Arousa aos que se bautismaban Cándido- capìtanea este coa maxia da verba xusta, a valoración axeitada e a posta en escea que mellor cadra ao asunto a debate.
Con programas como “El coruñés opina” caeron moitas arañeiras en España. Outras quedan, máis xa non tés sobre as túas costas esa espada de Damocles que moitos tivemos e que foi o TOP anteriormente citado.
Grazas, Canucho, por abrir camiño. Grazas, Isa, por continualo. Grazas, audiencia de EAJ.41, por seguilo e que os coruñeses de dentro e de fóra sigan a opinar, para que nunca máis se pechen as portas da radio.
…
