Foi o 1 de abril de 1939 cando a guerra civil española rematou oficialmente. Máis a xulgar polos feitos, a morte de Franco, o retorno á monarquía (parlamentaria), a recuperación da democracia con vixencia de partidos políticos e sindicatos, a oficialidade dunha nación non adscrita a ninguna relixión (outra cousa é o que hai) evidencian que, máis ou menos larvadamente, o enfrontamento entre as dúas Españas existe. Desta vez dialécticamente, pero existe. Talvez máis fragmentado debido aos postulados políticos dos partidos con representación parlamentaria (estatal ou na comunidade autónoma) ou municipal; pero ahí o está. E non agroma exclusivamente cando se convocan aleccións: latexa no cotián, manifestase por calquera motivo. E sempre hai unha crítica mordaz e partidista para o que o presidente, o alcalde electo, diga nun momento determinado e goberne quen goberne.
Sí, a guerra civil española está por rematar de vez.
Non toda a poboación deste país asume, por bó que sexa, o que o goberno municipal, da Deputación, da Autonomía ou do Estado determina. “En mala hora Fulanito de Tal está a gobernar, canto mellor o facería o do meu partido”, ven ser o comentario desque Adolfo Suárez accedeu democráticamente á presidencia do Goberno e os que sucesivamente o foron facendo despois (Leopoldo Calvo Sotelo, Felipe González, José María Aznar, José Luis Rodríguez Zapatero, Mariano Rajoy Brey e, na actualidade, Pedro Sánchez Castejón).
Cando a guerra civil iniciada co levantamento militar do 18 de xullo de 1936 remate de verdade, os sobreviventes non só da guerra -poucos quedan, obviamente- senon das consecuencias desta (os que tivemos aos nosos pais e nais inmersos na confrontación e que, voluntarios ou forzosos colleron as armas para matar se podían aos que estaban enfronte -azuis contra roxos, fachistas contra roxelios, uns contra outros) é probable que poidamos vivir nun país en paz após unha guerra que, solapadamente, dura en España nada menos que 86 anos. E non só porque nas cunetas, en cimeterios ignorados, en foxas descoñecidas e outras compartidas (como no Val dos Caídos ou Cuelgamuros) centos ou milleiros de corpos de homes, mulleres, mozos e mesmo nenos, estean aínda hoxe á espera dun enterro digno e un recoñecemento efectivo de que a guerra civil española non rematou, como se dí, o 1 de abril de 1939, e que aquí convivimos pero non compartimos. E que as esquerdas son o que sempre foron, ao igual que lles pasa ás dereitas, coa suma de nacionalistas, estremistas de dereitas e de esquerdas, e unha manchea de partidos de distinto signo que non estaban cando a incivil guerra de España e que agora reclaman unha cota de poder que os que sí ficaban na España do 36 non queren perder sabedores de que son as únicas opcións de goberno aínda que fora en coaligación.
Os nosos avós, os nosos pais, querían confiar no futuro da España da posguerra. Non séi se estarían conformes coa que recibimos após dunha guerra oficialmente rematada e realmente por rematar de vez.
