O rei apelou na súa mensaxe de Nadal ao cumprimento da Constitución como garantía de unión e de progreso e dixo que se non se respecta a norma fundamental, “non hai democracia nin convivencia posibles”, tampouco lei, nin paz, nin liberdade, senón “imposición e arbitrariedade”.
No seu décimo discurso televisado de Noiteboa do seu reinado, Filipe VI centrouse case exclusivamente en reivindicar o texto de 1978, que este ano conmemorou o seu 45 aniversario, para poñer de relevo que é “o mellor exemplo da unión e convivencia entre españois”.
Tamén a chave que propiciou “superar a división, que foi a causa de moitos erros” na historia de España, segundo o monarca, e que “abriu feridas, fracturou afectos e distanciou ás persoas”.
“Evitar que nunca o xerme da discordia se instale entre nós é un deber moral que temos todos. Porque non o podemos permitir”, remarcou o xefe do Estado na súa mensaxe gravada desde o Palacio da Zarzuela.
Apuntou que calquera cidadán ten dereito a “pensar, a expresarse e defender as súas ideas con liberdade e respecto aos demais”, pero ao tempo incidiu en que a democracia require “duns consensos básicos e amplos” coa carta magna como marco de referencia.
“Fóra do respecto á Constitución non hai democracia, nin convivencia posibles; non hai liberdades, senón imposición; non hai lei, senón arbitrariedade. Fóra da Constitución, non hai unha España en paz, nin liberdade”, clamou.
A mensaxe do monarca chega nun contexto marcado pola nova etapa de goberno de Pedro Sánchez e das súas alianzas cos partidos independentistas cataláns, ERC e Junts, con medidas como a lei de amnistía e a supervisión do pactado por parte dun verificador internacional.
Convivencia e unidade
De igual xeito, coincide cun momento de crispación política e de falta de entendemento entre o Executivo e o PP para acordar sobre asuntos de calado.
Filipe VI non mencionou o termo amnistía, pero si fixo énfase en avogar pola convivencia e nos valores na que se sustenta: “a liberdade, a xustiza, a igualdade e o pluralismo político”.
Tamén en defender a unidade de España e a visión compartida que “recoñece o dereito de todos a sentirse e a ser respectados na súa propia personalidade e na súa cultura, coas súas linguas, tradicións e institucións”.
“E expresamos e, sobre todo, defendemos os nosos valores constitucionais cando estes estiveron en cuestión ou se puxeron en risco. E todo iso tamén o fixemos xuntos e de acordo co marco constitucional, decidido por todos os españois”.
A xuízo do rei, ademais de respectala, é preciso “preservar a súa integridade como lugar de recoñecemento mutuo, de aceptación e encontro aprobado por todos os españois, como lexítimos titulares que son da soberanía nacional” e como garantía para ter “estabilidade e certeza”.
O termo máis empregado
“Constitución”, con catorce mencións, foi o termo máis empregado da súa mensaxe, por diante de “España”, con trece, e “convivencia”, con cinco, o que reflicte as ideas que quixo recalcar o xefe do Estado.
Para o rei, “a razón última dos éxitos e progresos da historia recente foi a unidade do país”, baseada nos valores democráticos, a cohesión, os vínculos “sólidos” do Estado coas comunidades autónomas e a solidariedade entre elas.
“Non teño dúbida de que a unidade será tamén a clave para que podamos afrontar con éxito os serios e complexos retos de futuro aos que España se enfronta hoxe”, engadiu o monarca.
No seu papel de moderador e árbitro, emprazou a “respectar as institucións no exercicio das súas propias competencias e contribuír mutuamente ao seu fortalecemento e ao seu prestixio”.
Estas palabras ligan co choque institucional derivado polo clamor dos xuíces contra as acusacións de lawfare -persecución política dos tribunais- de dirixentes de Junts, o partido do expresidente catalán Carles Puigdemont, que causaron un enorme malestar na xudicatura.
“Debemos velar sempre polo bo nome, a dignidade e o respecto ao noso país”, recomendou o rei, quen pediu ás institucións, á súa vez, “a maior responsabilidade e procurar sempre os intereses xerais” da sociedade.
Ás portas do novo ano, Filipe VI animou a cidadanía a “tomar maior conciencia do gran país” no que viven, “para así sentilo máis e coidalo entre todos”. Tamén para garantir á mocidade o legado dunha España “unida, respectada e querida”, como afirmou no seu discurso no Congreso o pasado 29 de novembro.
“España seguirá adiante. Con determinación, con esperanza, farémolo xuntos, conscientes da nosa realidade histórica e actual, da nosa verdade como nación. Nese camiño estará sempre a Coroa”, resaltou.
No plano social, ademais de condenar “a inaceptable violencia contra a muller”, puxo o acento nos problemas dos mozos para acceder á vivenda e na preocupación de moitos cidadáns polas dificultades económicas e sociais que afectan á vida diaria.
Nos seus preto de doce minutos de mensaxe do Nadal, apenas se referiu ao escenario internacional. Non fixo ningunha mención á guerra en Gaza, nin á de Ucraína, e limitouse a resaltar que a presidencia semestral española da UE “reforzou a unidade de Europa”.
