Di Zucman no seu libro, O triunfo da inxustiza, que “no mundo simplificado dos economistas, a recadación de impostos é sinxela; basta con sancións para os evasores fiscais e un sistema impositivo simple e sen lagoas.
No mundo real, con todo, o que fai que funcione a tributación é un sistema de crenzas, con conviccións compartidas sobre os beneficios da acción colectiva (a idea de que prosperamos máis cando poñemos en común os recursos en lugar de actuar de maneira individual e illada), sobre o papel central do Goberno na súa organización e sobre os méritos da democracia. Cando o sistema de crenzas vaise a pique, as forzas da elusión de impostos, desatadas e lexitimadas, son capaces de atafegar ata á máis sofisticada autoridade fiscal e de derogar ao mellor código tributario”.
Zucman relátanos a evolución do sistema tributario de EEUU desde a época de Roosvelet, artífice do New Deal, a quen denomina como o pioneiro da estratexia de recadación. Dotou ao Instituto de Recadación de Impostos americano de recursos legais e orzamentarios para facer cumprir o espírito do código tributario. Pero o máis relevante foi o tempo dedicado a explicar porque eran importante os impostos apelando á moralidade e rexeitando os evasores fiscais. Cita unha frase do xuíz Holmes: “Os impostos son o prezo que pagamos por unha sociedade civilizada. Con todo, hai demasiados individuos que queren unha civilización con desconto.”
Pero o sistema impositivo do New Deal non era perfecto (Aquí, en España, na crise da pandemia
aplicáronse os ERTES para defender o emprego). A principal lagoa era que, desde os anos trinta ata 1986 as ganancias de capital gravábanse a taxas preferentes menores que outras formas de ingresos.
Cando a taxa marxinal sobre a renda superaba o 90%, as ganancias de capital gravábanse só ao
25%. Como consecuencia, esta gran diferenza de tributación, levou a que os ricos “transformasen” todos os seus ingresos en rendementos do capital. Ningún rico tiña salarios, só dividendos.
Esta evidencia da gran diferenza entre o rendemento do traballo e do capital tamén a atopa o
economista francés Thomas Piketty no seu ensaio “Capital e Ideología” sobre a evolución da
acumulación riqueza por uns poucos ao longo do século XIX e XX. Afirma que esta é a principal
causa da desigualdade non só entre países senón tamén entre as capas sociais dun país. Para
entendernos, cada vez moitos pobres e poucos ricos moi ricos, para unha mesma tarta.
Volvendo a Zucman, relátanos a cantidade de estrataxemas que facían os ricos para evitar as altas taxas marxinais por renda. Empezaron a xurdir así as empresas tenedoras de activos en Bahamas e Panamá. Eran estas compañías pantasmas as que cobraban os dividendos.
A partir dos anos 70, con Reegan á fronte da administración americana, os republicanos
desmontaron o sistema fiscal baixando a tributación marxinal do 90% ao 28%. O partido
republicano, a través da súa retórica antimpuestos, unira a todos os votantes de rendas altas
promovida por unha rede de fundacións conservadoras que impregnaran o pensamento dominante.
A idea dun Goberno pequeno só preocupado pola defensa da propiedade privada, deixando o motor do crecemento ás empresas maximizando os beneficios e minimizando os impostos pagos.
A súa máxima era “non existe tal cousa como a sociedade, só existen homes e mulleres individuais, a tributación é un roubo legalizado.”
En EEUU, o país das oportunidades, a taxa oficial de pobreza no 2021 foi do 11.6 %, con 37.9
millóns de persoas en condición de pobreza. En 2020 había 37.2 millóns de persoas en situación de pobreza. Estes cambios na política fiscal responden exclusivamente os intereses económicos do capital e das elites que, do mesmo xeito que en España, viron como o modelo de distribución da renda e riqueza do país non lles valía para seguir enriquecéndose como outrora.
Xose Manuel Beiras, nunha entrevista en Publico ponlle nome a isto. Ao gran capital xa non lle
serven as actuais regras do xogo da economía. Afirma que Vox é un partido nazi e que emerxe
auspiciado polo capital para reverter os avances sociais e económicos.
Lembra que o xoguete de Cidadáns (aleitado polo Sabadell) naceu para frear a pluralidade do país, pero a criatura abortou. Agora xorde Vox para contrarrestar o movemento reivindicativo de xustiza social que supuxo Podemos.
“Nunca no poder, pero sempre co poder” frase que define moi ben a estratexia que as elites se aplican neste país. Sempre alertas na defensa dos seus intereses económicos e políticos. Os seus tentáculos chegan ata as máis recónditas estruturas das institucións, influíndo nas decisións que se tomen para garantirlles o control do poder. O control do Consello do Poder Xudicial. O control da Patronal. O control da Banca. O control dos medios de comunicación.
Habería que preguntarse porque estes señoritos non queren que teñamos dereitos. Que lles beneficia que non se dispoña dun salario digno? Que lles beneficia que non se dispoña de posibilidades de promoción social?. A resposta é manter o seu status quo e manexar o destino da sociedad.
Atérralles a liberdade, atérralles as posibilidades de ascenso social do resto dos cidadáns. Ao
traballador prometeranlle o Dourado pero nunca lle admitirán nos seus círculos de poder. Queren que comamos nas súas mans. Lémbrame a política social da esmola tan practicada no franquismo.
A esmola é a mellor maneira de perpetuar a pobreza e a submisión do individuo. Como pode haber xente que queira volver ao pasado?
O capital defende que a existencia do paro é culpa do salario mínimo e dos convenios colectivos Por que existe o paro? Porque o traballador esixe un soldo digno para manter aos seus fillos. Esixe unhas vacacións, e esixe unha rede de saúde pública con dereito a baixas laborais.
Pero que collóns quere o traballador! Ao carallo os convenios colectivos. Ou mellor, ao carallo os sindicatos.
“Suprimamos (deroguemos) o Salario Mínimo e entón empezaremos a entendernos”. Os sindicatos!
Que é iso dos sindicatos? Pero mozo, non ves por onde van os tempos. Agora dicimos freelance.
Ah!, con dicir freelance xa está todo arranxado? Pois sí! Os traballadores indefinidos só xeran
custos fixos. Isto xa non leva. Non combinan ben coa maximización dos beneficios, e xa se sabe
que os accionistas queren dividendos. Como será o conto que inventmonos isto da rendibilidade financeira. O importante é a rendibilidade das accións, non a rendibilidade económica.
Imos ver se nos decatamos! Dividendos e salarios non son a mesma cousa, e conxugalos require da comuñón de valores e principios que non combinan ben ca conta de beneficios.
Ti, que madrugas para ir ao traballo e que cambias o teu coñecemento por un salario, cunha
tributación fiscal maior que o rendemento dos dividendos e das rendas do capital que levan os de sempre. E xa ves, cando o goberno quérelles aplicar un imposto por acumulación extra de
beneficios, escápanse para Holanda non sen antes pasar polo Constitucional para recorrer a norma.
Contábame un mariñeiro que tivera un problema co seu patrón, e que recorreu ao Sindicato para que lle defendese, de forma gratuíta. Pero que él sempre votaba por Fraga.
Pero se ves a un tipo trajeado que, en sede parlamentaria, vota en contra da revalorización das
pensións, en contra da subida do SMI e a da reforma laboral así como dos impostos ás grandes
fortunas e que está disposto a derogar os grandes avances en dereitos civís e sociais deste país,
entón podes afirmar que é insolvencia ou mala fe, e que a ten como a sola de Chiruca.
Remato citando o artigo de Luís Toxo en mundiario: “Aquilo que está constatado e probado ao
longo de moitos anos é imposible que cambie: A dereita nunca favoreceu a pensionista, traballadores ou mozos do noso país desde que existe a democracia no mesmo. A dereita só actúa en función do que queren determinados financeiros e empresarios: despedimentos baratos, emprego precario, pensións de plans privados, ou que a sanidade e a educación váianse deteriorando para despois privatizalas.
En fin. Reflexiona en cantas medidas de este goberno vícheste ti, ou algún achegado teu,
prexudicado, e pensa se non é mellor o sistema de conviccións e acción colectiva, que a avaricia da escola dos cínicos.
