Cando Federico García Lorca choraba a morte na praza ás cinco da tarde, pescadores e mariscadores de Galicia -como os dos demais pobos de España- suaban as súas tristes camisas e pantalóns de mahón con manchones de salitre cubertos que un día debesen mandar a Bruxelas para que os mandamás da pesca aprendesen a valorar o significado verdadeiro da pesca de baixura.
Un subsector da pesca de baixura que, ás doce do mediodía deste venres, levantaba ecos en todos os portos da Galicia de orballo e vento para que a Unión Europea decátese de que, aquí, ninguén está disposto a que o enterren na area da praia cun geolocalizador que non funciona nunha dorna ou unha gamela que carecen de batería, porque o seu é pescar e/ou mariscar, seleccionar as capturas, estabilizar a carga para que o barco non escore e gritarlle ao vento, forte e claro, ” non nos entenden, non”. Pescar, vender e vivir.
E é que Bruxelas non fala no idioma dos que pescan ou mariscan porque, en realidade, nunca se aproximou o suficiente a eles como para saber de que se fala cando se di “pesca de baixura”, cando se menciona o verbo ” mariscar”. Todo iso, despois de moitos anos desde que un grupo de mariñeiros sindicalistas “obrigasen” á entón máxima responsable de Pesca da UE, Enma Bonino, a permanecer na cuberta dun barco mentres soaba a alarma en Bruxelas, capital dunha Europa dos negocios que tampouco nunca soubo valorar o traballo duns miles de homes e mulleres que, en Galicia -ao igual, repito, que noutros moitos lugares da España mariñeira- levan na súa pel e nas súas roupas o berro do mar tinguido de salitre espeso.
Non eran, non, as cinco da tarde do venres, senón as doce do mediodía -cando xa non soan ao *Ángelus as campás das igrexas- cando o que o vento, o mar e unha lixeira choiva traían da mar próxima: “Somos pescadores, non delincuentes”. E Lorca, do mesmo xeito que Miguel Hernández, choraban á España do seu tempo do mesmo xeito que á España de hoxe claman os mariñeiros e os mariscadores, xente de mar aguerrida, cansada de gritar desde o fondo da ría que non precisan de ser xeolocalizados porque os ve todo Deus desde terra, nin tampouco a comunicación telemática das capturas efectuadas porque antes que a comunicación satelitaria ás autoridades da Pesca chegan as súas dornas, as súas gamelas, as súas embarcacións con esloras que se poden medir con cuartas e sempre sobrará algunha.
Ridículo espantoso o dos comisarios de Pesca, que descoñecen -aínda hoxe- o que é a baixura galega, un sector da produción pesqueira deste país que mantén 4.000 embarcacións en plena actividade a condición de que lles permitan o exercicio dos seus dereitos de mar a pescar e mariscar, ancestral modo de vida daqueles que souberon dar para comer a miles de europeos, aos que convidaron máis dunha vez para degustar o noso excelente peixe e o non menos bo marisco. Un peixe e un marisco que non chega ás lonxas voando, senón grazas ao esforzo duns profesionais que non queren ensinar os seus cus cando cagan pola borda da súa pequena embarcación de catro metros de eslora, ou cando mean a barlovento para non mollarse as mans. Isto non o saben, non, As súas Señorías, concibidos personaxes de lobbys efémeros e venturosas plumas de avestruz de catro anos de corredor enmoquetado na capital belga, na capital de España e na capital de Galicia. Tres capitais que non responden en absoluto ao requirimento de solucións “xa” e non no prazo de catro anos.
Os profesionais da pesca de baixura e o marisqueo non queren que se lles siga ignorando, nin que se lles impoñan esas medidas de control absurdas por innecesarias e repetitivas: a declaración telemática das capturas e faenar con equipos de xeolocalización -que moitos non saben nin onde carallo colocalos- non son senón un sistema máis de recadación que gravará á familia mariñeira e mariscadora sen que del, do sistema, derívese o máis mínimo beneficio: “Hai embarcacións que nin sequera teñen batería, que carecen de ponte de mando. Onde van levar ese material necesario que a UE quere introducir a bordo como algo fundamental cando o seu non é outra cousa que a máxima expresión do seu afán recadatorio?”.
Dio o presidente da Federación Galega de Confrarías de Pescadores, José Antonio Sieira, que o venres se mantivo, como uno máis, mirando ao mar de fronte en liña recta coa *Ínsua, en Ribeira, onde tamén #desprazar Ana Pontón, a portavoz nacional do BNG, de igual modo que o fixeron algúns eurodeputados españois, que se desprazaron á Costa da Morte co ánimo predisposto para facer entender aos seus compañeiros de hemiciclo o que vale o peite do sector da pesca de baixura galega, prototipo da pesca artesanal española (á que Bruxelas non entende por máis que se lle explique).
“Foi un día de moita actividade -dicíanos o presidente dos depósitos galegos cando xa decaía o venres- pero valeu a pena porque puidemos comprobar que empeza a haber movemento na UE. Os eurodeputados que viñeron hoxe a Galicia encargaranse de transmitir o que aquí puideron vivir. Queremos que nos escoiten en Bruxelas, porque o Goberno non vai cambiar nada do que a UE dita. Non dan a cara por nós”.
Bruxelas, escoita: a baixura está en loita. Menos recadación e máis comprensión.
Menos pulseiras de xeolocalización para os mariscadores. E deixen aos profesionais da pesca de baixura que caguen e meen no mar como fixeron sempre, sen unha cámara que os filme, carallo.
