CRÓNICAS RIBEIRENSES: “Unha piña seca e cen piñóns voadores”. Antón Luaces

29 Xullo 2026

Digamos que se chamaba Manolo. Ou Pepe. Talvez Moncho. Tanto me da. Máis seica vivía pola Barreira. Cecais en Fondevila ou Deán Grande. 

O seu traballo cotián era o que polo Ortegal denominan caroceiro (apañador de carozas, é dicir piñas, froito do pino) e todo deus o coñecía polo alcume: “Orco”. Manolo, Pepe ou Moncho o “Orco”.

Tiña un caxato que empregaba nos seus desprazamentos Ribeira adiante co seu cargamento de piñas metidas nun saco que levaba ao lombo e do que penduraba un bicheiro que lle servía para non ter que agatuñar os pinos coa fin de se facer coas piñas máis secas. Destas saían revoando os piñóns nunha incríble imitación dos rotores dos helicópteros e que, na actualidade, son os causantes da expansión dos incendios forestais porque, afirman os bombeiros expertos, o lume fai que as piñas (carozas) se “disparen” a metros de distancia levando consigo a posíbel extensión da terra queimada.  

Lembro a case simiesca figura do “Orco” no piñeiral de Martín “voando” co bicheiro enganchado á pónla dun pino, o mesmo que facía polo Touro con parada de volta na tenda-taberna da señora Oliva, a carón do antigo lavadoiro de Bandaurrío.

O “Orco” impoñía pola súa forte complexión, o seu mínimo vocabulario e a impresionante man que abría para recibir o importe ou valor das piñas que vendía ás mulleres para estas acender o lume das cociñas “bilbaínas”. Un valor que se medía en reás (25 céntimos) e pesetas. 

A cativería non se achegaba ao “Orco”. Había medo. Moito.  Andrés “O Caxado” dixo un día que o “Orco” era coma “Cuasimodo”, o chepudo de Notre Dame, a novela de Víctor Hugo. Mais non vivía nunha catedral e as campás da igrexa de Ribeira só as tanxía Albino, sancristán e mestre campaneiro que repenicaba como ninguén o facía na redonda.

O “Orco” foi unha figura moi peculiar na Ribeira dos anos 50 que deixou de verse nos piñeirais vai máis de 60 anos. 

…

Outros artigos

“Plan de Rescate da Sanidade Pública Galega”. Xosé Mª Dios Diz

“As listas de agarda constitúen unha das formas máis sofisticadas de crueldade. Son producto dun Sistema que intentaatender a todos con recursos cos que so se pode atender a algúns”. Juan José Millás: escritor. Valencia. 1946.Esta reflexión nos indica que os...

+

“La cantina móvil de Cruz Roja”. José Castro López

Las mejores iniciativas sociales suelen ser también las más sencillas, no necesitangrandes edificios ni presupuestos millonarios, basta una buena idea y la voluntad deponer a las personas en el centro. Ocurre con muchas propuestas, tanto de iniciativaprivada como de...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Un negocio moi rendible” – José Manuel Pena

“Un negocio moi rendible” – José Manuel Pena

Demasiada hipocrisía en materia de vivenda por parte de moito axentes políticos, sociais e empresariais. A vivenda continúa sendo un negocio e moi rendible para uns poucos propietarios sen escrúpulos, para os fondos voitre, grupos inmobiliarios e grandes propietarios,...

“Teresa de Antas” – Xulio Xiz

“Teresa de Antas” – Xulio Xiz

A Casa da Cultura de Antas de Ulla chámase Teresa Batán. Bautizárona co nome da muller que entregou a vida á Biblioteca do seu pobo. Para min é Teresa de Antas desde hai máis de trinta anos, amiga admirada pola dedicación preocupada pola cultura e polos nenos. Na...

O Barbanza
Resumo de privacidade

Esta web utiliza cookies para que podamos ofrecerche a mellor experiencia de usuario posible. A información das cookies almacénase no teu navegador e realiza funcións tales como recoñecerche cando volves á nosa web ou axudar ao noso equipo para comprender que seccións da web atopas máis interesantes e útiles.