Alfonso Rueda entrega a Medalla de Ouro da comunidade a catro referentes en Arxentina, Suíza, Venezuela e Brasil nun acto emocionado que reivindicou o papel da Galicia exterior durante os anos máis escuros do franquismo.
A Cidade da Cultura vestiuse este venres de gala, mañá de emocionado reencontro e memoria compartida. Na véspera do 25 de xullo, cando Compostela buliga xa co ritmo febril da súa festa grande, o Gaiás converteuse no escenario onde a comunidade saldou «unha débeda histórica» contraída dende hai xeracións: a que mantén coas mulleres da emigración. A entrega das Medallas de Ouro de Galicia, a máxima distinción que concede o Executivo autonómico, converteuse nunha homenaxe colectiva a esa Galicia sen fronteiras que sostivo o país desde a distancia.
Diante de máis de medio milleiro de asistentes —con ampla representación de entidades do exterior e a presenza das principais autoridades da comunidade, dende o presidente do Parlamento, Miguel Santalices, ata a alcaldesa compostelá, Goretti Sanmartín—, o acto deu o seu primeiro compás ás 13:00 horas. O Himno do Reino de Galicia, interpretado pola Real Banda de Gaitas da Deputación de Ourense, e a voz de Belén Tajes puxeron a banda sonora a un evento onde a morriña, a dignidade e o orgullo da orixe feron os fíos condutores.
Nun discurso de fonda carga institucional e simbólica, o presidente da Xunta, Alfonso Rueda, quixo poñer en valor o papel silencioso, invisible pero «esencial» das mulleres no mantemento das familias, os negocios e a vida asociativa da diáspora. Sen idealizar a dureza do exilio nin da procura de futuras oportunidades, Rueda lembrou que foi precisamente fóra das nosas fronteiras onde o espírito do país mantivo acesa a chama da dignidade: «Na longa noite do franquismo, a Galicia exterior acolleu as ansias de liberdade que aquí eran reprimidas», proclamou.
Catro traxectorias, unha mesma raíz
O Goberno galego puxo nome e rostro a esta homenaxe colectiva a través de catro mulleres de éxito que encarnan a diversidade e o impacto do talento galego no mundo.
- Claudia Álvarez (Arxentina): A empresaria e presidenta do grupo hoteleiro Álvarez Argüelles —orixinado en Mar del Plata e hoxe referente no continente— abriu a quenda de intervencións dedicando o galardón á xeración de emigrantes á que pertenceron os seus pais. Na súa alocución, fixo un alegato a prol da «cultura do traballo, o respecto pola palabra, o amor pola familia e a solidariedade».
- Beatriz Gil (Suíza): Fiscal xefa de Menores no cantón helvético de Argovia, Gil simbolizou o servizo público rigoroso sen perder xamais a ancoraxe ás raíces. Invocando a Castelao, lembrou que a lingua é unha pegada imborrable na maleta de quen marcha: «O galego non emigra, senón que fai as maletas e leva Galicia con el».
- Carla Angola (Venezuela): A recoñecida xornalista, premiada pola súa defensa dos principios democráticos e a liberdade de expresión, emocionou o auditorio cun recordo á súa familia e cunha mensaxe de solidariedade cos afectados polos incendios e a comunidade venezolana. Angola reivindicou esa Galicia interior que a acompañou sempre e á que «sempre se quere regresar».
- Camila Fernández (Brasil): A odontóloga e académica pechou a quenda de discursos. Expresándose nun agarimoso portugués, reivindicou a herdanza viva dos milleiros de galegos que construíron a súa vida no xigante latinoamericano sen esquecer a terra nai.
Un país de acollida e retorno
Máis aló do ollar cara ao pasado, a cerimonia serviu tamén para trazar as liñas do presente e do futuro demográfico de Galicia. O titular da Xunta puxo sobre a mesa un dato revelador: desde o ano 2009, a comunidade gañou máis de 170.000 persoas procedentes do exterior das que marcharon, consolidando un saldo migratorio positivo.
Rueda subliñou que Galicia debe ser hoxe unha terra capaz de ofrecer «traballo, respecto e convivencia» a quen decide asentarse nela, esixindo ao tempo integración e esforzo mutuo, coa mesma xenerosidade coa que hai décadas as nacións de América e Europa acolleron a quen deixaba os peiraos galegos. Unha lección de historia gravada en ouro na véspera do Día de Galicia.
