Estaban na casa, arrombados, sen pilas, sen uso. Co dial en folga. Esquecidos. Eran os transistores dos avós, que durmían o soño dos xustos gardados na alacena pintada de azul da cociña, nun de cuxos caixóns tamén se gardaba, envolveita en papel de estraza, a navalla de Oscos que lle trouxera ao avó Xosé o seu conveciño Ulpiano, un roxo cubano que para nada simpatizaba co franquismo.
Foi este do avó Xosé o transistor dos domingos de gol que, segundo eu lembraba, usara miña tía en circunsntancias tan especiais coma o accidente do “Prestige” e antes, o ciclón “Hortensia”. Sempre o vin con tremendo respecto. Diría que con adoración, porque foi o transistor das grandes ocasións, sucesor do receptor de lámpadas “Marconi” sempre pousado nun alzadeiro a un par de metros da lareira de pizarra.
Este transistor foi protagonista, sen querelo, da noite escura deste luns de radio, bulos e medos. Noite de transistores e medos a cumulados, de resiliencias e cálculos infinitesimais sobre se o “apagón” fora ou non cousa dos rusos. Noite de radio, en fin, coma tantas outras neste país de medos xustificados, rexo pisar de botas de gardas civís e cruce de apostas sobre a autoría dun feito que “levou a negro” unha noite que ninguén vaticinara podía rememorar tantas outras noites de falanxistas en labores de “saca” e curas aplicando o viático a veciños afusilados no muro do cimeterio cuxo cadáver abandonarían posteriormente nunha gabia.
A radio “falou” de xigavatios consumidos a mancheas en só cinco segundos (o 60% do empregado pola totalidade dos habitantes da península Ibérica) e as tendas rexentadas por cidadáns chineses vendían a esgalla pilas, aparellos de radio a pilas, quecedores e forniños tamén a pilas e o común das familias facían cálculos sobre a capacidade de aguante dos xeladores e frigoríficos, e apolicía e garda civil patrullaron as rúas e estradas para eviutaren como patrullas que os amigos do alleo fixeran das súas.
Foi, sí, a deste luns/martes unha noite de transistores que evidenciou a importancia da radio e o valor dese adminículo chamado transistor que tiñamos nun caixón do aparador porque pensabasamos que o seu tempo xa pasara vai anos . E non pasou, non: algún día saberemos por el que foi o que pasou, realmente. E será a radio, unha vez máis a qje o conte.
