Boa a ten armada a nova conselleira do Medio Rural da Xunta de Galicia, María José Gómez -profesora de inglés no ensino secundario e moi vinculada á cultura na súa actividade política ata o de agora, amáis de ter sido dende 2019 alcaldesa do concello lucense de Guntín- que considerou que os incendios forestais están “no ADN de Galicia”.
As críticas dos partidos da oposición no Parlamento de Galicia teñen, ao meu criterio, xustificación, malia ir no seu descargo a condición de recén chegada á política galega.
Tamén pode contar na súa descarga o escasísimo tempo que leva como conselleira do Medio Rural e que é unha muller nova na estrututa gobernativa e no seu DNI, cuestións estas que, obviamente, non permitiron a María Josè Gómez ter un máis amplo coñecemento da realidade que envolve ao feito incendiario nos montes de Galicia.
Imos ver: na súa exposición recente sobre os incendios forestais na comunidade galega (pouco máis de 900 o ano pasado, que non son poucos, pero sí menos que en anos anteriores) a conselleira non tivo en conta, probablemente, que o 60% do solo forestal corresponde a montes de titularidade privada, o que provoca que, maioritariamente, o coidado dese monte estea a cargo de persoas de avanzada idade (dado o éxodo das persoas xoves das zonas rurais) e o desamparo no que atinxe á xestión do solo de titularidade pública. Tampouco se pode esquecer a política de reforestación que se aplica por, a veces, estar dotada da conveniencia propia en canto a especies arbóreas, distancias e ordenación.
Son conclusións que para nada teñen que ver co ADN de Galicia e que tampouco se deteñen nas altas temperaturas que se rexistran alí onde de produce o maior número de incendios forestais, como tampouco o baixo grao de humidade e a velocidade do vento que inciden de xeito evidente nos incendios dada a bonanza climática que permite a rexeración case que inmediata das distintas especies arbòreas, moitas delas de alta combustibilidade, como son o pino e o eucalipto.
As pescudas sobre os incendios forestais en Galicia -con ou sen ADN- non deben circunscribirse somentes a aquelas nas que se poñen de relevo un certo grao de intención ou malicia, din estudosos do tema. De feito, aínda que algunha persoa poda iniciar de xeito ilegal un incendio forestal, non por isto se lle pode requerir unha intención clara de causar un dano, como tamén alegan os especialistas nesta materia.
María José Gómez, conselleira do Medio Rural, na súa exposición sobre a “piromanía” dos galegos, é probable que non incluira feitos tradicionais de queimas realizadas nos montes de Galicia ata os ano 60 do século pasado, cando se cavaba a roza para prantar trigo nos montes, primeiro co uso de picarañas para levantar os terróns que formaban os altos toxos (de ata dous metros) e dempois queimar eses terróns cuxa cinza ou borralla esparexían no monte cavado para, a continuación, con raños e sachos trazar os sucos nos que se sementaba o trigo que daría alimento posteriormente ás persoas e o gando.
Velaí, conselleira, o ADN dos galegos, consecuencia das necesidades padecidas durante séculos de carencias sen conto, máis tamén do seu coñecemento da agricultura, neste caso de pura supervivencia.
