A recente celebración da cuadraxésima novena edición dos Premios da Crítica de Galicia na cidade olívica supuxo un novo fito de convocatoria e excelencia, poñendo de manifesto a vixencia dun proxecto que roza xa medio século de lealdade ininterrompida.
Como máximo expoñente do que pretenden estes galardóns, o recoñecemento á figura de José María Fonseca Moretón co Premio en Cultura Gastronómica exemplifica a simbiose perfecta entre a actividade agroindustrial e a adhesión inquebrantable á nosa identidade. Neste galardón vímolo demostrando: a tradición dase a man coa vangarda, enraíza no saber popular, na lareira dos contos das avoas, nas producións cárnicas e lácteas, na pesca e na acuicultura, e por suposto, no caso concreto deste ourensán de acento vigués, na viticultura fundida co mecenado das artes. Galicia Calidade.
Neste horizonte de excelencia, que celebra unha industria ligada ao turismo de singular importancia no PIB galego e español, un sector de futuro profundamente pegado ás tradicións, á terra, ao mar e á esencia máis xenuína de Galicia, cómpre destacar a Fonseca Moretón como un verdadeiro polímata polifacético. Trátase dun espírito inquedo e entregado que sobresae pola súa fonda vinculación ás raíces, combinando o seu liderado innovador no eido agroindustrial e vitivinícola —recuperando variedades autóctonas e proxectando a calidade internacional— co impulso ao cartelismo global, a firme implicación co mundo editorial e a súa inquebrantable dedicación á música e á sociabilidade, facendo gala dunha valentía identitaria única.
Como empresario inversor, creador infatigable de riqueza e de emprego, e pola súa profunda participación e responsabilidade coas institucións do pensamento, Fonseca personifica desde o humanismo a achega total á sociedade.
Nesta emocionante convocatoria dos Premios da Crítica cabe felicitar calorosamente a todos os premiados, en todas as súas modalidades, e aplaudir aos organizadores cuxo labor infatigable fai posíbel esta inmensa homenaxe á nosa cultura.
Como ocorre noutras categorías, non foi doado no eido da gastronomía cultural para un xurado que tivo que decidir entre candidaturas extraordinarias, valorando moi especialmente a traxectoria e a constancia dos outros dous grandes finalistas: Luis Paadín, unha das figuras máis imprescindibles, respectadas e apaixonadas do panorama vitivinícola e gastronómico, sumiller, técnico en viticultura e enoloxía, formador homólogo de referencia internacional e incansable divulgador; e mais o Fórum Gastronómico, pola súa ininterrompida contribución á difusión, debate e vangarda da cultura culinaria. Unha terna magnífica na que só pode gañar un, resultando case inxusto decidir ante tal nivel de excelencia.
Coa mirada xa posta no horizonte da quinquaxésima edición, que se celebrará o vindeiro ano no mesmo lugar onde tivo lugar a súa primeira cita, o Hotel Samil, cunha solemne cea de gala, Galicia afianza o seu porvir sen perder a ternura das súas orixes. Facer país dende a raíz significa tamén lembrar a quen nos legou o pulso da creación, demostrando que a nosa voz é o latexo dun pobo que non se rende ao esquecemento. Cómpre manter e aprofundar na convivencia e no respecto institucional dos que os premios creados a finais da década dos cincuenta por Bieito Ledo no Centro Ourensán vigués son unha testemuña inmellorable.
Hoxe en día, a gastronomía forma parte indisoluble da cultura, da identidade e da creación artística dun pobo que sabe reunirse en torno á mesa, nas romerías ou nos seus restaurantes e tabernas para expresar o mellor de si mesmo en convivencia plural. Brindemos por elo.
Alberto Barciela
Periodista
Secretario do Xurado de Cultura Gastronómica Premios da Crítica 2026
