A OPP83 Sociedade Cooperativa Galega do Mar Santa Uxía (Cooperativa Gallega del Mar Santa Eugenia) reclamou hoxe en Ribeira que o próximo marco financeiro europeo manteña un fondo específico para a pesca, “claramente identificado e cunha dotación suficiente”, capaz de acompañar a evolución dunha frota que necesita seguir avanzando en competitividade, modernización, descarbonización, seguridade a bordo e mellora das condicións sociais e laborais das tripulacións.
Esta foi unha das principais mensaxes trasladadas pola xerente da OPP83, María José Casais, durante a V Xornada de Pesca de Ribeira, celebrada na Escola Oficial Náutico-Pesqueira baixo o título Claves para abordar a pesca no próximo fondo marítimo-pesqueiro.
Casais incidiu en que o futuro da pesca debe construírse escoitando ao sector e facendo compatible a sustentabilidade ambiental coa sustentabilidade económica e social da actividade.
Pola súa banda, o director da Escola Oficial Náutico-Pesqueira de Ribeira, Juan Domingo Cambeiro, destacou a importancia de encontros como este para analizar os retos do sector e traballar pensando no futuro da actividade pesqueira: “Temos a obriga de seguir esforzándonos para que haxa un futuro para o noso alumnado, que son o futuro para a pesca”.
Na mesma liña, a alcaldesa de Ribeira, María José Sampedro, subliñou a necesidade de situar ás persoas no centro das políticas vinculadas ao mar e de facer da pesca un actividade con futuro para as novas xeracións: “Temos que conseguir que a mocidade vexa futuro no mar, cun traballo digno, estable e con opción de mellora. Defender o mar é defender Ribeira”.
Un posFEMPA con máis ambición financeira e menos burocracia
Na mesa redonda dedicada ao sector pesqueiro posFEMPA, o subdirector xeral de Sostibilidade Económica e Asuntos Sociais do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, Manuel Pablos, defendeu que o sector polo menos non perda “absolutamente ni un euro” con respecto ao actual FEMPA. En canto ao marco financeiro, avisou de que é previsíbel que ata o 31 de decembro de 2029 non se dea o “carpetazo” ao actual mecanismo de financiamento e alertou de que chegou o momento de tomar decisións. “Necesitamos para o posFEMPA ambición financeira e unha regulación simplificada que nos permita facer lo que este sector necesita para conseguir a remuda xeracional”, sinalou o subdirector, que aproveitou para dirixirse aos alumnos para asegurarlles que “imos loitar todos os que estamos nesta mesa para que veñades a un sector con futuro”.
O director xeral de Pesca, Acuicultura e Innovación Tecnolóxica da Xunta, Isaac Rosón, defendeu, pola súa parte, a necesidade de que a pesca conte cun fondo europeo específico, unha reivindicación especialmente relevante para territorios cun forte peso do sector, como Galicia. “É importante que haxa un fondo específico para a pesca, neste sector máis que para calquera outro”, sinalou, explicando que “esta posición está a atopar apoios entre as comunidades costeiras e tamén no ámbito europeo”, aínda que evitou concretar adhesións específicas, e advertiu de que “unha vez garantido o financiamento o seguinte debate será determinar como se distribúen os recursos e a que prioridades se destinan”.
Na súa intervención sobre o futuro da modernización da frota pesqueira, Manuel Pablos advertiu de que o envellecemento dos buques está a limitar a capacidade do sector para afrontar retos como a transición enerxética e o muda xeracional. O subdirector vinculou este envellecemento á prohibición de financiar a construción de novos barcos e incidiu nas consecuencias da falta de renovación, desde o aumento dos custos enerxéticos e produtivos ata as dificultades para avanzar na descarbonización: “Non se pode afrontar a descarbonización da flota con buques de máis de 30 anos”. Neste contexto, sinalou que esta renovación debe ser unha prioridade e resumiu as condicións necesarias para facela posíbel nunha regulación adecuada, financiamento suficiente, portos preparados e solucións específicas que permitan modernizar os buques e manter unha frota competitiva.
A directora xeral da Mariña Mercante, Ana Núñez, centrou a súa intervención no proceso de regularización da potencia dos motores e reclamou ao sector máxima transparencia á hora de declarar a potencia dos buques. “O que pedimos é sinceridade. Cando queirades regularizar o barco, por favor dicide a potencia que tendes”, sinalou. Núñez explicou que se prevé actuar sobre arredor de 300 motores e que a intención da Administración é simplificar e axilizar ao máximo os prazos e os trámites, incluídos os relativos á potencia e ás emisións.
“É un sector hiperregulamentado”, recoñeceu, ao tempo que defendeu unha aplicación da normativa o máis áxil posíbel e insistiu en que o obxectivo é acompañar ao sector no proceso: “En España as administracións cremos na pesca. Tentaremos facilitalo ao máximo”.
No último relatorio técnico, Ricardo Iparraguirre, director de Bureau Veritas Norte de España, explicou en primeiro lugar o procedemento para a certificación da potencia dos motores, lembrando que Bureau Veritas actúa como organización autorizada para realizar recoñecementos e certificacións en nome da Dirección Xeral da Mariña Mercante. O procedemento abrangue motores novos, de substitución ou modificados e inclúe ensaios en banco baixo supervisión presencial da entidade.
A continuación, o ribeirense Adrián Sarasquete, director xeral de VICUSdt, presentou Open Water, unha ferramenta de enxeñaría propulsiva orientada a reducir perdas e mellorar a eficiencia enerxética sen incrementar a capacidade pesqueira. No caso da frota de arrastre, explicou que permite manter as mesmas condicións de arrastre con menos kW, reducindo así a potencia necesaria sen aumentar o esforzo pesqueiro.
No acto de clausura, María José Casais resumiu a posición da OPP83 insistindo en que financiamento, modernización, descarbonización e regulación forman parte dun mesmo desafío: “Non podemos falar de modernización sen falar de financiamento; nin de descarbonización sen solucións tecnolóxicas viábeis; nin de melloras a bordo se a normativa dificulta determinadas adaptacións. E non podemos construír un novo fondo sen ter en conta a enorme diversidade da frota á que debe dar resposta.” Casais concluíu que “o sector está disposto a avanzar, a modernizarse e a afrontar os cambios que veñen, pero ese camiño ten que ser técnica e economicamente viábel e debe construírse tendo en conta a nosa realidade”.
Na clausura da V Xornada de Pesca de Ribeira, a conselleira do Mar, Marta Villaverde, insistiu na necesidade de que sector e administración traballen da man nun momento que cualificou de “crucial” para o futuro da pesca. “Bruxelas non pode facer oídos xordos ao que lle propoñemos e imos facer toda a forza para que Galicia non saia prexudicada no novo marco financeiro”, afirmou, ao tempo que reclamou, na mesma liña apuntada previamente por Isaac Rosón, un fondo específico e xusto para a pesca, cun financiamento “suficiente e accesíbel” que permita renovar a frota sen quedar afogado pola burocracia. A conselleira apelou tamén á necesidade de “equilibrar” a protección ambiental coa protección das familias que viven do mar e advertiu de que “non podemos permitir a redución da frota”, concluíndo coa importancia de seguir traballando para “fortalecer a nosa Galicia azul”.
