A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín Rei, pechou este sábado 18 de abril o acto de inauguración dunha estatua a Xosé Manuel Reboiras Noia, “Moncho Reboiras”, situada na Carreira do Conde e promovida pola Comisión Organizadora das Homenaxes a Moncho Reboiras. A estatua é obra do escultor Carlos Fernández e a artista Cuqui Piñeiro.
Sanmartín Rei fixo fincapé durante o seu discurso no compromiso do Concello de Santiago e de toda a veciñanza coa preservación e difusión da memoria histórica e democrática. Así, a rexedora puxo en valor a existencia doutras estatuas que recordan a persoas represaliadas polo franquismo nas proximidades, como a do filólogo e intelectual Ricardo Carvalho Calero ou as irmás Maruxa e Coralia, “As dúas Marías”.
No acto participaron tamén a deputada de Dereitos Civís da Deputación da Coruña, Sol Agra, a tenenta de alcaldesa e concelleira de Memoria Democrática, Míriam Louzao; e polo presidente da Fundación Moncho Reboiras, Xesús Seixo.
A inauguración converteuse nun espazo de lembranza e recoñecemento á figura de Moncho Reboiras e ao seu papel na loita pola liberdade e os dereitos democráticos, así como nunha chamada a continuar avanzando na recuperación e dignificación das vítimas da represión franquista.
Xosé Manuel Reboiras Noia foi un mozo nacionalista asasinado pola policía franquista en 1975, cando contaba vinte e cinco anos de idade.
Era natural de Dodro, onde o BNG (co apoio do PSOE a UV) e boa parte da veciñanza conseguiron que fose nomeado Fillo Predilecto do concello en 2025, cando se celebrou o 50 cabodano do seu asasinato.
O 12 de agosto de 2009, o Goberno de España recoñeceu oficialmente a Moncho Reboiras Noia como vítima do franquismo ao abeiro da Lei de Memoria Histórica, acreditando que sufriu persecución e violencia.
