Misar en galego foi o santo e sinal da oposición dos curas novos a un franquismo decadente dos anos 70 do século pasado. Nomeadamente aqueles que exercían o seu ministerio en cidades industriais coma Ferrol ou Vigo onde moitos deles complementaban a tarefa pastoral con traballos no ensino tanto público coma privado, á vez que daban voz aos primeiros sindicalistas.
Nomes coma os de Xosé Chao Rego, Antón Martínez Aneiros e moitos outros -entre eles algún coadxutor de Ribeira- chegaron a ser seguidos de preto polas autoridades eclesiásticas e mesmo as policiais, mentres que se popularizaba na cidadanía o concepto de “cura obreiro” aplicado a aqueles que confraternizaban cos traballadores das grandes empresas locais ou coas xuventudes da organización “Acción católica”, contraposición ao Frente de Juventudes, órgano xuvenil de Falange Española.
Eran curas socialmente comprometidos que asumían, desde o seu paso polo seminario, a doutrina emanada do Concilio Vaticano II e a nova concepción derivada da ensinanza cristiá do Papa Xoan XXIII.
Non poucos destes novos curas prescindiron das roupas talares -estas quedaron de xeito máis común para os oficios relixiosos e era doado velos compartindo reunións e celebracións con estudantes e obreiros, algo que moitos párrocos e responsábeis da igrexa máis comprometida co
franquismo imperante non admitían, como tampouco era recibido con agrado polas autoridades civís e militares e, de xeito especial, polos servizos de información da Policía e Garda Civil. Non poucos destes novos sacerdotes foron chamados a capítulo e bastantes deles deixaron o sacerdocio para se centrar noutras actividades moitas veces complementarias do ensino ou a música, convencidos da aparente inutilidade de se enfrontar a todos aqueles empeñados en manter o status imposto polo franquismo asumido pola igrexa oficial, que non dubidara en saudar brazo en alto a todo canto significara Franco e o Movemento Nacional.
O Tribunal de Orde Pública (TOP), o cárcere e as sancións económicas estaban sempre a man para as autoridades, compartidas por curas e xornalistas, os primeiros polas homilías, os segundos polas súas publicacións en prensa e radio.
O Concilio Vaticano II foi o camiño que os novos curas seguiron en Galicia, nun choque frontal contra o franquismo. Bo número deses sacerdotes quixeron seguir o camiño daquela igrexa “progresista”. Mais non todos chegaron á estación fin de traxecto: Franco morreu en 1975.
