Sentados na beirarrúa do mercado de Ribeira, os que nos anos 50-60 do pasado século eramos rapaces -había quen dicía “raparigos” ou, simplemente “chavales” (que hoxe en día serìan “crianzas”)- non tiñamos máis xoguetes que a “billa”, o “ghuá”, as carreiras, as “aghochadas” ou “axexo”, o “tres marinos a la mar”, “a burra”, as “guerras” de pedradas contra a chavalería doutros barrios (por exemplo contra os do Pombal) ou, en casos moi avanzados -de xente de cartos, vaia- unha bicicleta (palabras maiores) ou unha escopeta de balotes (casus belli) que moi poucos na cidade-vila podían permitirse.
Era de non pensalas, mais daquela afogar no mar as crianzas acabadas paridas de gatos -que se producían en practicamente todas as casas un par de veces ao ano- era cousa que na actualidade sorprendería; pero o certo é que a vida dun gato tiña menos futuro naqueles tempos que unha tableta de chocolate na porta do Grupo Escolar Francisco Franco onde, na media hora de recreo, a directora do centro mandaba repartir entre a rapazada as pertinentes racións de leite en po americano que, se mal non lembro, repartían integrantes da Sección Feminina de Falange. Cando o leite de vaca non é que sobrase máis tampouco escaseaba tanto coma o aceite.
Pois daquelas xuntanzas nas que Raúl sacaba a lucir a súa carrilana dun exclusivo eixo guiado con cordas mentres “a tropa” arrempuxaba, saía a decisión de a onde ir apedrear os gatos, asañar niños de paxaros ou coarse a “galiñeiro” no Cine Riveira que, tendo servizos públicos, estes non eran utilizados para non os ter que mandar limpar os propietarios, motivo polo que os homes que asistían ás sesións cinematográficas, tiñan que evacuar entre as dornas da rampla do peirao e as mulleres iren á rúa traseira do edificio de Almacenes Santos, sempre en semipenumbra.
Non había televisión, evidentemente, que foi a que levou dos rueiros á rapazada ben para a casa que puidera permitirse o luxo de tela, ou ben para un dos poucos bares que admitiran a presencia neles da tropa máis nova.
Logo veu o Frente de Xuventudes coa súa televisión en branco e negro e “Noches del sábado” con Franz Johann e Gustavo Re, as partidas de ping pong, damas, parchís e xadrez e, obviamente, os paseos de ida e volta desde o Café de Pedro ata o edificio do Concello, imparablemente.
Todo este balbordo diario diante da comprensiva ollada do señor Ventura “O Enterrador”, policía municipal a quen se lle adxudicou sempre o dito “Es acghallen el moreón. Está prohibida toda manifestasión superior a más de tres personas, por orden de la Autoridá”.
Obviamente, a Autoridade era o goberno de Franco.
