A coordinadora CEMMA achegounos o seu balance de varamentos de cetáceos e outras especies mariñas correspondente ao ano que vimos de deixar atrás, informe enmarcado na actividade da Rede de Varamentos de Galicia-REVARGAL co-impulsada pola Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA) e co apoio da Fundación Biodiversidad e Ministerio para la Transición Ecológica.
Varamentos 2025
Durante estas primeiras semanas do ano, os técnicos da CEMMA estiveron revisando e cribando todos e cada un dos rexistros do 2025 concluído que o número de encallamentos rexistrados en Galicia no 2025 foi de 377 exemplares de todas as especies, sendo a maioría cetáceos (85,9%), mais tamén tartarugas mariñas (4,0%), lobos mariños (1,3%), lontras (3,2%) e grandes peixes, como espadas, atúns ou quenllas (5,6%).
“Estas cifras, que non chegan aos valores dos últimos anos onde se superaron os 700 exemplares, mais seguen a ser moi altas, superando a media anual situada nos 270 exemplares entre 1990-2022”, sinalan dende a CEMMA.
Explican que por concellos habitualmente é Ribeira o que rexistra máis frecuencia, case 40 rexistros, mais sitúanse entre os 15 e os 20 exemplares anuais os municipios de Muros, Sanxenxo, Porto do Son, O Grove, Carnota, Fisterra. Mentres, os que superan os 10 exemplares ao ano son: Vigo, Bueu, A Coruña e Ferrol. Son os concellos que anualmente rexistran o maior número ao atoparse orientados a mar maior ou nas bocas das rías, cara ao interior vai descendendo o número de varamentos.
A maioría dos exemplares varados corresponden ao golfiño común, Delphinus delphis, máis do 59,7%, seguido de arroaz, Tursiops truncatus, 8,8%. En cambio outras especies como o caldeirón, Globicephala melas e o arroaz boto, Grampus griseus, especies relativamente frecuentes no pasado foron rexistrados varados en moi baixa frecuencia, menos do 1,2%. Unha parte dos exemplares, 4,2%, non foron identificados polo seu estado ou porque non puideron ser examinados.
A maioría dos cetáceos apareceron varados mortos e moitos deles en avanzado estado de descomposición polo que se descoñece a causa da morte. O 9,1% foron rexistrados con vida, con 34 exemplares vivos no caso dos golfiños foron reintroducidos no mar e que sobreviviron na maior parte dos casos. Mentres que as tartarugas mariñas foron recollidas para medio artificial controlado e rehabilitación para devolvelas ao mar rehabilitados.
A CEMMA engade que máis do 30% presentaban indicios de morte por captura accidental en faenas pesqueiras e mesmo algúns foron entregados a Rede de Varamentos para o seu estudo, no caso do golfiño común esta proporción ascende ata o 50%. Outros exemplares presentaban indicios de mortalidade a causa de enfermidades naturais.
Arroaces solitarios
Durante este ano 2025 a coordinadora continuou coa monitoraxe do arroaz solitario Confi en Ferrol a onde tiña chegado en decembro de 2024. “Por desgraza, o arroaz apareceu morto nun dos diques de Navantia no mes de xuño, non permitindo a empresa o seu exame”, lembraron.
Por outra banda realizouse o seguimento de dous exemplares de arroaz que viven afastados da manda, nai e cachorro: Ladeira e Ladiña, na ría de Arousa.
Falta de financiamento da Rede de Varamentos 2026
A CEMMA informou tamén dunha nova preocupante: o remate do proxecto REVARGAL. “A non continuidade do financiamento por parte do MITECO e a ausencia da recuperación do financiamento por parte da Xunta, pon nunha situación moi delicada a asistencia á fauna mariña varada en Galicia, pois a CEMMA non conta con fondos para atender ás ducias de cetáceos varados semanalmente”, sinalou, engadindo que “hai que lembrar que a Xunta financiou a rede de varamentos de Galicia con 100.000 € anuais entre os ano 2006-2009 mais neste momento os importes anuais non superan os 15.000 €, un 72% menos que cando comezou o apoio da Xunta á Rede de Varamentos no ano 1999”.
