“Non sei de que falar”. Luís Celeiro

Estaba morta de medo e a punto de morrer. Alí, naquela casa grande e escura, estaba soa e triste
mirando para o infinito, para onde se pode ver todo ou nada. O día era bretemoso, escuro como a
alma dela, como as aldeás noites de inverno, coma o tempo frío, como a cara dos pobres. Estaba
agardando por un consello que lle aledara o corazón, que lle suprimira algo do sufrimento e que lle
dese forza para seguir vivindo agarrada á vara máxica.
Era perigoso intentar axudarlle. Non quería nada. Todo lle chegaba e todo lle sobraba, como lles
sobra ás ovellas merinas o pasto que non poden comer e a auga que non queren beber. Que é o
medo? É unha emoción antiga e propia do ser humano. Como dicía un antropólogo amigo, “o medo
é un enorme macuto para levar no lombo”.
Pensadores da antigüidade como Homero, Sócrates, Platón ou Aristóteles, fixeron longas reflexións
sobre o medo, que “aparece frecuentemente no campo de batalla”, o medo á morte, ao fracaso e á
humillación. Algúns téñenlle medo á ignorancia, outros pensan que é unha protectora da valentía, xa
que “tememos unicamente o que coñecemos”. Hai quen asegura que non pode ter medo á morte,
ao non saber se é boa ou mala.
Platón, pola súa parte, di que o medo é como unha paixón capaz de desviar ás persoas da verdade e
da xustiza. Os políticos en acción deberían ler ou reler La República, para, como di Platón, controlar
coa razón o que falan e fan, para actuar con coñecemento exhaustivo e claridade total, no marco da
honestidade conveniente e necesaria.
Tamén sería ben recordar aquí e aprender de Octavio Paz, cando dicía que as masas humanas máis
perigosas son aquelas ás que lles inxectaban nas veas o veleno do medo”. O Premio Nobel de
Literatura en 1990 e Premio Cervantes en 1981, referíase ao medo ao cambio.
O profesor de Filosofía e Teoría Cinematográfica, da Universidade de Oviedo, Vicente Domínguez,
estudia cientificamente este tema, no artigo “El miedo en Aristóteles” e vai degrañando
minuciosamente como o medo está inscrito na alma humana. Dicía un accidentado cando o sacaron
con vida da cabina do camión, “o medo cortábame as pernas, o alento, os xeonllos, os brazos e a
alma miña.”
A Tía Manuela, con medo ou sen el, cala, “non sei de que falar”.