“A memoria dos falares”. Luís Celeiro

Na prensa aparecía recentemente unha nova relacionada co Nomenclátor de Galicia, para
que todos saibamos que a Comisión de Toponimia da Xunta de Galicia aprobou a proposta
de revisión, corrección e actualización do mesmo. Se vai adiante esta proposta,
incrementaranse de 41.409 a 42.909 os topónimos rexistrados.
Segundo sinala Antón Santamarina, o coordinador do Seminario de Onomástica da Real
Academia Galega, este incremento de nomes de concellos, parroquias e lugares, prodúcese
pola incorporación de novas entidades de poboación e, maioritariamente, por incorporar
aldeas con moi poucos habitantes (unhas 1.100), non contempladas polo Instituto Nacional
de Estadística (INE).
Neste traballo participaron aportando información os concellos, o Instituto de Estudos do
Territorio e as persoas que colaboran con Galicia Nomeada, “o proxecto da Academia e a
Xunta para a xeolocalización de microtopónimos que designan leiras, montes ou veigas”.
Galicia, cunha extensión que se achega aos trinta mil quilómetros cadrados, ten unha
riqueza na súa toponimia verdadeiramente inigualable. Cunha superficie do seis por cento
da superficie de todo o estado, ten un terzo das entidades de poboación, máis de trinta e
oito mil. Os expertos, cando se refiren á toponimia menor ou microtoponimia, din que
temos máis de dous millóns de “topónimos vivos na memoria dos galegos e galegas”, moitos
deles en risco de desaparición.
Despois do inxente traballo dos técnicos e científicos, e unha vez aprobado pola Xunta de
Galicia, o Nomenclátor quedará composto por un total de 42.909 nomes (313 concellos,
3.788 parroquias e 38.808 aldeas). Hai cambio de nome oficial en 2.335 entidades ou
asentamentos de poboación e en 182 freguesías galegas, que noventa e cinco cambiarán no
seu nome, setenta, na advocación e as outras dezasete, nos dous elementos.
Os estudosos e académicos tamén se achegan ao mar e prestan atención a aqueles nomes
empregados polas mariscadoras e mariñeiros que querían marcar as parcelas, as leiras do
mar; para darlle un nome propio ao espazo marítimo e traballar cada un no seu.
A Tía Manuela, sabedora de onde veñen, aplaude estes cambios, convencida de que serán
para ben e respectuosos co falar e a memoria dos falares, aínda que lle gusta máis comer o
pulpo que o polbo.