Papel tea. Tinta chinesa negra. Pluma Aladine, de mollar. E a inestimable colaboración de Tucho Roibal e Romero, excepcionais pintores e debuxantes, todos baixo a direción de Juan Emilio Álvarez de Prado, o mellor mestre que tiven tanto en debuxo coma en caligrafía e outras materias, foron quen de me poñer -xunta outros compañeiros do Colexio Compostela, sito na rúa Cristóbal Colón, a carón da igrexa parroquial de Ribeira- na liña de rematar un traballo moi delicado que, por primeira vez na miña vida, adicaría a miña nai no que, que eu lembre, foi a primeira celebración do Día da Nai que se facía na España dos anos 50 do século pasado. Debeu ser, moi probablemente, aló pola primavera de 1952/53, cando as andoriñas facían a súa espectacular entrada polo Malecón e aniñaban en balcóns coma o da señora Lola “a Carniceira”, preto do matadoiro que esta tiña a escasos metros da Casa dos Duendes na que Casal, o marmorista, tiña o seu obradoiro e almacén de munición (restos de lápidas de mármore) que guindaba con absoluta puntería (nisquería, dicía a rapazada) ás cabezas destes.
Eran ducias as andoriñas á percura dun lugar de aniñamento tanto na cidade coma nos lugares do arredor, mesmo nas parroquias ás que chegaban nestas datas a Ribeira, e marabillosa a arte que tiñan para construiren os niños nos currunchos da casas, decote debaixo dos balcóns que daquela abundaban na zona.
Entre os cativos e as propias nais destes, a celebración do “Día da Nai” foi acollida con satisfación, o que non impediu a don Juan un comentario que eu repetín moitos anos despois: “Xa veremos canto tarda algún espilido comerciante en aproveitar a institución desta celebración para tirar rendemento económico desta festa familiar”. E así foi: naceu o “Día do Pai”, o “Día do Avó”, o “Día do Neno”, etc., etc. agoirado en grande medida por aquel inesquecible profesor que víu na festa as posibilidades de negocio que, pasados os anos, se convertiu en realidade debido a que a sociedade a fixo propia.
Foi aquel un tempo no que Ribeira perdeu tamén o “e” co que remataba a chamada ao pai ou a nai (mamae, papae), deixando de denominar “sábena” á “saba”, “chupar” ao feito de te guindar de cabeza ao mar, “revoltear” a remar dende a popa unha gamela, “mirín” no canto de “vin” e outros moitos trocos que desvirtuaron absolutamente a peculiar fala dos ribeirenses xunto coa “gheada” e o “seseo” nun intento -non sei se bo- de acadar ese criterio unificador polo que tanto se traballou dende institucións como a Academia Galega ou a Xunta.
Como negocio, o Día da Nai acadou un rotundo éxito. Outro tanto aconteceu co Día do Pai. Moito menos o Día do Neno ou o Día do Avó. Entremedias, sempre, o interese comercial.
