Do 14 ao 28 de xullo de 1936 -aínda que os acontecementos máis relevantes tiveron lugar entre os días 20 e 21 do mesmo mes e ano- a Guerra Civil española escribe na batalla de Vigo o que foi enfrontamento singular entre o exército sublevado e as milicias republicanas viguesas. Foron eses días os primeiros da Guerra Civil española e o combate máis relevante de cantos se produciron en Galicia, sen contar cos posteriores movementos guerrilleiros protagonizados nesta, hoxe en día, comunidade autónoma.
A que pode ser considerada coma unha “brutal batalla” saldóuse cunhas 50 baixas entre ambos os bandos, amáis de centos de feridos e prisioneiros. O resultado foi a victoria dos sublevados fronte a resistenza dos republicanos, ende ben cómpre salientar que a comarca de Vigo foi a derradeira zona de Galicia en caer nas mans do Exército Nacional. En concreto, a derradeira batalla nesta terra producíuse na Volta da Moura, en Tui.
A maiores, a contenda desenvolvéuse en localidades preto de Vigo, como Moaña, Cangas ou Tui; en concreto nos barrios máis humildes de Vigo como Lavadores e O Calvario, O Seixo, onde había daquela unha maiior concentración de poboación. O escenário típico era a defensa miliciana dunha barricada ante o avance dos sublevados.
A CNT era a organización con máis peso, con milleiros de afiliados repartidos en disintintos sindicatos menores integrados no bando republicano, éste formado básicamente por afiliados aos sindicatos obreiros. A UGT era o sindicato con maior tradición en Vigo e con certa relevancia na escea da cidade.
As Xuventudes Libertarias (FIJL) e a FAI tiñan presenza na cjdade, mais con escaso peso social. Xunto co Sindicato Único de Metalurxia sumaban uns mil combatentes. O bando sublevado contaba con 350 soldados situados en Vigo. A estes uníronse outros 350 militares (gardas civís e gardas de asalto, fundamentalmente) que, entre todos, sumaban uns 750 efectivos.
O Alzamento en Galicia foi promovido polo falanxista Manuel Hedilla, que se trasladou a Vigo o 18 de xullo de 1936. Pola noite, o xornal “El Pueblo Gallego” (posteriormente integrado na Prensa do Movemento) informaba do levantamento militar ao igual que fixera Radio Vigo.
O 19 de xullo imprimiron o Bando de Guerra utilizado no seguinte día polos militares sublevados para tomar todo o territorio de Galicia. Era daquela Emilio Martínez Garrido (PSOE-Fronte Popular) o alcalde de Vigo quen organizou un comité de crise. A Garda de Asalto quixo protexer a cidade e a CNT solicitou armas. O único armamento a disposición dos colectivos era unha metralladora Parabellum, varias pistolas de pequeno calibre e 200 bombas caseiras.
O 20 de xullo, o capitán Antonio Carreró saía do cuartel da actual Rúa do Príncipe (daquela rúa Galán) cuns 50 soldados, e declaraba o estado de guerra.
Após a proclama de diversas mensaxes, os sublevados ¡nstalaron postos de metralladoras nalgunhas rúas importantes, levantando barricadas no Calvario, O Seixo e Os Choróns por parte dos milicianos. O día remata co asalto do concello a últimas horas da tarde e a detención do alcalde e o grupo de concelleiros.
