“Para as cantareiras, parabéns”. Luís Celeiro

Elas son as cantareiras, van ledas e aledan ao entorno, cantan e bailan, tocan e falan. Son
das nosas, recoñecidas e apreciadas por todos. A Real Academia Galega (RAG) neste ano
2025 dedícalles o Día das Letras Galegas, para orgullo de todos os cultivadores e defensores
da cultura popular, para orgullo de nós. A RAG personaliza esta homenaxe en Adolfina e
Rosa Casás Rama, de Cerceda; Eva Castiñeira Santos, de Muxía, e en catro pandeireteiras de
Mens (Malpica), Manuela Lema, Teresa García Prieto, Prudencia e Asunción Garrido
Ameixenda.
Ana Boullón e Antón Santamarina publican na páxina da Academia cadanseu artigo sobre
este particular, “Da tradición á vangarda” e “Cantar para gañar galegofalantes”,
respectivamente. En ambos casos dan conta da importancia e do enraizamento destas
manifestacións culturais no ser de Galicia, coa poesía e a música en perfecta harmonía e
inseparables dende a idade media.
Todos contentos porque esta é “unha homenaxe ao pobo que mantivo viva a lingua e o
relevo dunha tradición”. A Academia, segundo puxo de manifesto Víctor F. Freixanes, quere
facer coas Letras Galegas deste ano un “recoñecemento ao propio pobo galego que durante
séculos mantivo viva a nosa lingua, e en particular ás persoas que crearon de forma
anónima a poesía popular”, fundamentalmente mulleres de aquí e de acolá.
Henrique Monteagudo, académico veterano e recentemente elixido presidente (4 de abril
de 2025), presidirá o dezasete de maio o pleno extraordinario da Academia en Malpica de
Bergantiños e alí están previstas tamén, a modo de alocucións, as intervencións de Ana
Boullón, Antón Santamarina e Xesús Alonso Montero. Serán, a bo seguro, magníficas e
interesantes leccións, para seguir e recordar.
Esta homenaxe servirá para que o mundo, e mesmamente as persoas de orixe galega ou
que viven en Galicia, saiban da nosa riqueza musical, da súa diversidade e das investigacións
sobre a mesma. O Cancioneiro Popular Galego de Dorothé Schubarth e Antón Santamarina,
promovido pola Fundación Barrié, é unha das obras senlleiras que debemos coñecer e
difundir.
A Música, a poesía e a cultura popular son como a memoria cantada do pobo que traballa,
que soña, que respecta o pasado e mira para o futuro. “Son, como di a Tía Manuela,
alicerces fundamentais da identidade colectiva”. Parabéns!