“Tremor nas canaveiras da Ameixida”. Antón Luaces

03 Abril 2024

Houbo un tempo no que, diariamente, de luns a venres, circulaba en bicicleta pola estrada Ribeira-Ameixida e, ao chegar á curva de entrada á este lugar do municipio, sempre me sorprendía pola canaveira alí existente: espesa, cantareira (pola brisa ou polo vento), brilante no seu verdor e cun non sei que parente lonxano da cana de azucre que, cando de  neno vivía en Las Palmas de Gran Canaria, zugaba da cortadura que nela practicaba a vendedora ambulante que se instalaba a cotío perto do colexio Padre Manjón ao que eu ía.

Cando descubrín estas  canaveiras  da Ameixida, comecei a me fixar moito màis nesas especies de illas caribeñas -a min  parecíanmo as  canas todas xuntiñas, abaneando nun baile ao son cubano de Machín- e no  tardei en descubrir outras que había na mesma estrada, a  carón das gavias desta, en Castiñeiras, na estrada a Aguiño (pouco antes do cruce coas estradas a Carreira e O Vilar), perto da fonte existente pouco antes de chegar a Carreira... E p​ola contorna, perto da capela de Santo Alberto; a escasos metros do depòsito de auga das Casas Baratas de Ribeira; en Fondevila, Deán Grande, Palmeira, Corrubedo, Oleiros, o río do Ameneiro… Eran unha chea de illotes verdes que bailaban “a Chamberlona” nas tardes de nordés e que, anos máis tarde tiven a oportunidade de relembrar en Camagüey, Las Tunas, Guantánamo, Ciego de Ávila, Matanzas, Santiago, onde vin aos cubano prantar a sacho a  cana nova en inmensidades de terra roxa da que en setembro, en plena zafra, os cubanos e as  cooperativas agrarias tirarían un  rendemento económico imposible de acadar nas  canaveiras ribeirenses que, evidentemente, nen eran de azucre nen valor algún tiñan sequera, de non ser o mero adorno.

Dende aquela teño o runrún das canaveiras perdidas no territorio de Ribeira: nunca souben por que existían e tampouco sei por que desapareceron. Mais estar, estaban. Como estaban e están eses inmensos rochedos -moitos deles faceno as veces de paredes de casas- que, para min, son unha especie de testemuños dun tempo  pasado no que, probablemente, estiveron cubertos polo mar. Non teño evidencia certa deste pensamento, máis tampouco rexeito tal posibilidade. Ou é que nas noites de trebòn non se escoitan as campás da aldea de Valverde, convertida en lagoa e asulagada por un deus temible que castigou aos seus habitantes desa maneira?…

Ás veces, fantasear libera a un para se deixar polo mar abaixo cara a bocana da ría de Arousa, por onde entraba o orco para asustar aos que non soñaban.

Outros artigos

“Enfermedades terminales”. José Manuel Pena

Estos últimos días las visitas al hospital fueron frecuentes para acompañara un buen amigo que se encuentra viviendo unos difíciles momentos por sudelicado estado de salud. Esta circunstancia me abrió un poco más los ojos ala realidad del sufrimiento, el dolor, el...

+

“Mellor é falar”. Luís Celeiro

Moitos dos lectores lembran como era aquelo de chamar por teléfono aos parentes deMadrid ou de Barcelona, ao noivo de Lleida ou de Cádiz, ao veciño emigrante en Suíza ou encalquera lugar industrial de Alemaña. Moitos aínda se acordan hoxe daquel teléfonoparroquial que...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Amenazas sobre Galicia”. José Castro López

“Amenazas sobre Galicia”. José Castro López

Escuché con atención  el discurso del candidato Rueda que será investido presidente con el apoyo de su partido para gobernar sin sobresaltos políticos. Pero tendrá sobresaltos económicos porque sobre Galicia se ciernen amenazas que tienen su expresión más cruel...