“O Xeoparque do Ortegal, un referente histórico, cultural e turístico na Galicia presente e futura”. Antón Luaces

14 Abril 2024

Non é a primeira ocasión na que a prensa estranxeira (especialmente a estadounidense, a británica e, en menor medida, a francesa e a chinesa) se fai eco das moi especiais características de Galicia como destino dunhas vacacións distintas, baseadas na paisaxe, a idiosincrasia do pobo galego e a súa cultura ancestral, sen esquecer a gastronomía e mesmo a nosa música e literatura.

A estes ingredientes compre engadir características indiscutibles que, neste caso concreto, quixera centrar no Xeoparque do Ortegal, unha realidade actual que comezou a xestarse en 2015 coa creaciòn dunha sociedade de amigos do Ortegal que dou paso, en 2020, a unha realidade nacida dun soño longamente acariñada e que, co carimbo da UNESCO, agora non pode ser menos.

O Xeoparque Mundial da UNESCO Cabo Ortegal forma parte dun proxecto de sustentabilidade que naceu no toxo dos montes e nos cavorcos dos mares nos que os mariñeiros desta zona “inventaron” a pesca do “pincho”. Unha terra, a da comarca do Ortegal, cuxos habitantes percuraban -e aínda percuran- un desenvolvemento sostible da economía local e a dos seus produtos e recursos. 

Este xeoparque do Ortegal -o segundo creado en Galicia, após o Xeoparque das Montañas do Caurel- forma parte dunha rede global de territorios que destacan polo seu patrimonio xeolóxico, xestionado e vencellado coa cultura, a natureza, tecido socioeconómico e sustentabilidade, con dez lugares de relevancia arqueolóxica que van dende a ría de Ortigueira ao val do río Xubia, pasando polo río Mera e a Fraga dos Casás, a ría de Cedeira e os cantís da Serra da Capelada (Santo André de Teixido ao fondo), o litoral de Valdoviño, as canteiras de Toelo, as minas de cobre, a costa de Loiba e a Serra de Forgoselo.

Todo o sinalado, acollido ao abeiro de sete concellos cun total de 799 quilòmetros cadrados de superficie e uns 28.000 habitantes que ocupan, hoxe en día, 57 parroquias e 1.211 entidades de poboación que, pouco a pouco, están a perder veciños que sempre centraron a súa actividade na agricultura, unha miguiña na gandaría e, en maior medida, a pesca.

 O futuro estaba fixado, creando dependencias nos núcleos de Ferrol, As Pontes e Narón que percuran unha diversificaciòn da actividade econòmica e o aproveitamento dos recursos alleos e da innovación, sen nunca perder o obxectivo da sustentabilidade . 

O Xeoparque de Cabo Ortegal está definido polos límites dos concellos de Cariño, Cedeira, Cerdido, Moeche, Ortigueira, San Sadurniño e Valdoviño, con 632 quilómetros cadrados de superficie terrestre  e 167 da fronte marítimo-costeira. Na zona norte forman parte do Complexo Xeolóxico do Cabo Ortegal (amplamente estudado pola ciencia especializada dende mediados do século XX). Esta zona norte é o resultado do proceso da ecoxenia varisca de fai 300 millóns de anos. No norte do territorio estàn catalogados  52 lugares de interese xeolóxico dos que, ao menos, 6 teñen relevancia internacional pola presencia de rochas e formacións únicas producidas polo lento proceso de nacemento e posterior desaparición da gran cordilleira Varisca e polo movemento das placas tectónicas  do planeta que aínda continùan.

Na superficie desta área existen rochas que, a cotío, se atopan no Manto da Terra a máis de 70 quilómetros de profundidade. 

No Ortegal, a ciencia ten un grande campo para investigar e aumentar o seu coñecemento sobre os cambios e momentos que viviu o planeta Terra durante millóns de anos. 

Agora, co proxecto de Xeoparque do Cabo Ortegal preténdese que o Instituto Xeolóxico sexa coñecido e valorado en primeiro lugar polos habitantes da zona e, ao mesmo tempo, se convirta nun referente  divulgativo e turístico para o resto do mundo ben como especialistas na materia ou como amantes de vivir experiencias diferentes (cando non en ambos os sentidos).

Sendo a xeoloxía o punto de arranque, o obxectivo que se persigue é o de acadar un desenvolvemento sostible no territorio ao acubillo do Xeoparque de Cabo Ortegal. Ao seu abeiro, tamén o turismo que tanto nos gaban dende Europa e América pode avanzar ás alancadas sempre no marco desa sustentabilidade que se preconiza.

Será o incentivo turístico ao cabo de milleiros de anos que a comarca do Ortegal precisa?. 

Oxalá.

Outros artigos

“El Estado soy yo”. Manuel Dominguez

 Es una frase apócrifa que Luis XIV de Francia habría pronunciado el 13 de abril de 1655 ante el Parlamento de París, a los dieciséis años de edad No obstante, tal frase no consta en las actas de las reuniones del Parlement, por lo que se duda que tal anécdota...

+

“No cárcere” – Xulio Xiz

Como membro dunha sociedade democrática, con poderes básicos, forzas executoras, leis que marcan reglas de xogo, presunta igualdade de oportunidades e plena integración en Europa, calquera de nós corre perigo de pechar os ollos e coidar que vive nun mundo camiño da...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Toda la noche remando…”. José Castro López

“Toda la noche remando…”. José Castro López

Es difícil saber si la derrota de los partidos independentistas catalanes generó en susdirigentes, además de decepción, más frustración que reflexión, pero ese veredicto delas urnas evoca el dicho popular “toda la noche remando para morir en la orilla”.Después de...

“Centro Empresarial da Construción” – José Manuel Pena

“Centro Empresarial da Construción” – José Manuel Pena

A construción, como o resto de actividades laborais, é fundamental para o crecemento económico e social de calquera sociedade. No ano 2003 naceu, na comarca do Barbanza, o Centro Empresarial da Construción, co obxectivo primordial de unir, defender e dignificar ao...