“Ela era maior e el, vello”. Luís Celeiro

Viviran en parella máis de sesenta anos. Daquela casaban de novos, cando aínda eran
mozos, cando eran outros tempos e a vida -segundo contan- era doutra maneira, diferente á
vida de hoxe, que vai de apurada en apurada, de présa e sen parada. Cando se achegaba aos
noventa, sentaba ao carón do lume e dáballe mil voltas ao tambor de asar as castañas, coas
castañas dentro. Ela, sentada na outra esquina do banco e tamén xunto do lume, fiaba co
seu fuso a la rapada das ovellas da casa. Falaban entre eles, pero ningún dos dous escoitaba
nada.
A radio tamén falaba. Era A Pirenaica, como el lle chamaba, a única que coñecía e da que se
fiara. Nisto chegan os veciños, que andaban dando de comer ás vacas e aos porcos da ceba;
apágase a radio, sacan as castañas do tambor e todos darredor da cesta, comendo e falando
ata que o sono tardío mandou parar. Era unha forma de vida que agardaba por outra.
Daquela a intelixencia que se coñecía era unicamente a natural, esa que axuda a andar pola
vida e a falar do que se ve e se aprecia.
Aqueles vellos morreron e a mocidade daquel magosto xa son vellos e maiores ou moi
maiores. No lugar non queda ninguén e as casas, nas que vivía a xente, o gando, as pitas e
os cans, están derrubadas e os seus nomes esquecidas. Quen se acordará de nós, cando
pasen uns anos? Preguntaba aquel home que asaba as castañas, con tanto gusto, para a
veciñanza numerosa. De agora en adiante, dicía ela, mentres seguía fiando, de nós quedará
a lembranza, se alguén queda con memoria.
Aos dous días, foron xuntos á feira e pola fiestra da cantina viron outra parellas igual que
eran eles. Miras eses que están aí tomando café, dá gusto velos, tan maiores e tan ben
parecidos. Nós chegaremos así de vellos? -Ti, meu home, non ves que o cristal da ventá fai
de espello! Eu son maior, pero ti, meu santo, es un vello, non te recoñeces a tampouco me
coñeces a min. A Tía Manuela estaba ao lado, non poido máis e exclamou: Alabado sexa o
señor!
O tempo non se para en números e en Galicia, segundo os datos do Instituto Galego de
Estatística (IGE), a idade media da poboación era en 2022 de corenta e oito anos. Por cada
cen persoas menores de vinte, cento sesenta e oito tiñan máis de sesenta e cinco. Somos
unha poboación bela de vellos.
E, cando unha persoa é vella? Depende de quen opine. Se falamos cun neno da escola, para
el todos as persoas que andan polos corenta anos son vellas ou moi vellas; para un rapaz da
segunda metade do século XX, aqueles que tiñan sesenta anos eran anciáns e para un
octoxenario de hoxe son vellos todos os da súa idade menos el. Galicia, segundo os datos
que achega a estatística, ten unha poboación envellecida, pero o importante, amigos
lectores e lectoras, é manter na cara o sorriso e crer na forza da mocidade.