“Chéirame a caldo,, a cocido, a filloas e orellas”. Antón Luaces

10 Febreiro 2024

Son estes días de recendos que nos retrotraen a tempos pasados íntimamente ligados á familia, a vellos coñecidos (moitos deles desaparecidos), a circunstancias que marcan os vínculos da carencia coa abundancia ou o despropósito dunha política (o franquismo) que impedía aos cidadáns disfrazarse e sair á rúa sendo un home ir con roupas de muller (poucas mulleres se disfrazaban de homes), sabas e colchas multicores pare ter apariencia de mouros e, as mozas, tentando recoñecer no paseo de tarde-noite a aquel mozo que se lles achegaba sen careta pero tan enlarafuzado que nen os da  casa o darìa recoñecido. 

Relatábame vai anos un coñecido membro da Garda Civil destinado en Ribeira, que había orde expresa “da autoridade” de non permitir disfraces de cregos, militares, policías nacionais ou gardas civís polo temor a que, valéndose deses disfraces, os disfrazados  cometeran calquera falcatruada sobre todo de tipo político. 

O de menos era, ao parecer, o desexo festivo. Había que reprimir -e sobre de todo evitar- que, valéndose do disfraz, aqueles aos que non se lles permitía expresarse públicamente en torno a asuntos cotiáns da política, poideran se manifestar mediante o uso dunha careta. (Cando Ribeira poido sacar á rúa en Semana Santa o “paso” de Xesús Cristo no horto das oliveiras, ningunha autoridade prohibiu aos confrades desa irmandade que se encapucharan e, amáis de acompañar a procesión, entraran e saíran desta para tomar uns chiquitos nas tabernas que atopaban no percorrido. (Era notable o “balanceo” de máis dun membro da confrarìa relixiosa debido ao mar de viño que levaba a bordo).

Corrían os derradeiros anos do decenio dos 50, primeiros dos 60. A man dura aplicábase con rigor, e só a parella formada por Juan O Marquès  e a súa muller eran quen de sair disfrazados á rúa conscientes de que nada lles dirían as autoridades, máis dadas neste caso a aplaudir e animar á parella que, dende o seu domicilio en Bandaurrío, percorrían Ribeira ata O Castelo metèndose con  todo “quisque” e facendo festa con quen lles petara durante o percorrido. Para eles non había contravencións e sí moitos azos para que non se retuiaran moi  cedo porque, sen eles, a festa non deixaba de sela, pero menos.

Non eran, daquela, tempos de cocido coma os de hoxe en día. Sí de filloas e rosquiñas, estrelas e, obviamente, orellas. As mesas dos menos ricos -que eran as da maioría dos habitantes de Santa Uxía- estaban nese tempo presididas pola súa maxestade o caldo de repolo, que cheiraba de lonxe. O lacón, a cachola de porco e as orellas deste, incorporáronse moi posteriormente a esta festa lúdica e gastronómica que tanto ben nos fai na actualidade e que, naquel entonces, con tanta ansia agardabamos ano tras ano, con baile no salón de Cambeiro.

Outros artigos

“Celebrando a Rosalía de Castro”. Antía Pereira

“Celebrando a Rosalía e o seu día celebramos o que nos une, o que nos representa e o que nos move. Poucas figuras concitan ó seu redor a unanimidade que convoca Rosalía. E iso en boa medida porque ela soubo tocar as cordas, unha a unha, aínda que fose de distinto...

+

“Reto astrolabio”. Alberto Barciela

El mar merece respeto, aun así reclama y admite audacias, quizás motivadas por el horizonte casi infinito. El ser humano, en la búsqueda de sí mismo, de completar inquietudes y afanes, de responder a su curiosidad, acepta con gusto el reto de los nuevos rumbos,...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Paz e despois gloria”. Luís Celeiro

“Paz e despois gloria”. Luís Celeiro

Eles tamén ganaron, aínda que desta vez, como noutras ocasións, houbo perdedoresagochados detrás do parapeto da verborrea ou dese inmenso muro de silencio. Taménhoubo quen, con tristura e desacougo, admitiu a derrota e parece que está en disposiciónde intentalo...