O concello de Ribeira, segundo dixo o seu alcalde, Luis Antonio Pérez Barral, foi o primeiro en trasladar á Xunta a aparición nas praias deste municipio de milleiros de pellets de plástico guindados ao mar perto de Viana do Castelo (Portugal) dende un dos seis contedores caídos desde a cuberta do mercante liberiano Toconao. Tal comunicación tivo lugar o día 13 de decembro, como informou O Barbanza e como o Goberno central dixo en distintas oportunidades, ainda que o autonómico nunca o recoñeceu oficialmente. O por que desta decisión de non admitir a transmisión do acontecido só ten unha explicación: as derivadas dunha intervención gobernativa no asunto en datas tan próximas á campaña electoral de febreiro destinada á conformación dun novo goberno autonòmico. Porque de non ser así, habería que pensar que a Xunta, como xa acontecera durante a crise do Prestige, ou ben descoñece os termos e protocolos de aplicación do Plan de Emerxencias Marítimas ou, na súa actuaciòn, mantivo unha postura para nada acorde co previsto.
Este martes, o goberno galego mudou de actitude e subiu ao nivel 2 o devandito plan anticontaminación (Camgal) “porque o Goberno central esixe ese requisito para traballar no mar”, dixo Alfonso Rueda, para evitar deste xeito que os pellets cheguen ás praias.
Ata este martes o xa citado plan Camgal atopábase no nivel 1, que é o que corresponde a episodios de pequena gravidade e que en absoluto admiten os vontarios que veñen traballando (ao igual que o fixeron no caso do Prestige) para evitar danos maiores na fauna e para os mariñeiros que viven da pesca e o marisqueo.
A Xunta, polo tanto, obviou que os acordos de colaboración entre as administracións estatal, autonómica e municipal estabelecen a fixación do nivel 2 para que se produza a intervención estatal e, neste caso concreto, traballar mancomunadamente na contención do vertido de pellest de plástico. Así o fixo Asturias e así o van facer, probablemente, Cantabria e Euskadi, territorios aos que tamén chegou a contaminación mariña por plásticos. Non se trata dunha “esixencia”, senon da plasmación nun plan determinado de cal debe ser a actuación de cada unha das administracións -incluídas as municipais- en circunstancias como as anteditas.
A maioría dos pellets seguen no mar. Non se sabe cantos nen tampouco o número de sacos que se guindaron a el por mor do mal tempo fronte ás costas portuguesas. Eis o motivo de aplicarse con dilixencia na recolleita no mar dos sacos que aboian nel, antes de que os mesmos cheguen á liña mareal e ás rochas nas que se espallarían pola costa os tantas veces citados pellets ao se derramar os sacos que os transportan.
Para a Xunta, que cita informes científicos, as bolechas de plástico ou pellets, non conteñen materias tóxicas. Son empregadas, entre outros, para uso alimentario. As organizacións medioambientalistas e xudiciais non concordan nesa apreciación. Tampouco os partidos políticos da oposición.
Segue a chamar a atención que Portugal non dera informaciòn algunha a respecto dun accidente de graves consecuencias medioambientais rexistrado en zona marítima da súa responsabilidade e que, sen ao parecer afectarlle directamente, sí ten consecuencias en augas e costas dun Estado veciño co que ten vínculos certamente afectivos e de interese importante.
