Este domingo, ás once da mañá, partirá desde Portosín e con meta na cabeceira municipal a carreira pedestre Sin-Son, acertadamente bautizada nesta edición co significativo reclamo de “corremos mirando ao mar”. Un emblema que resume a beleza do trazado, sen dúbida unha das paisaxes máis atractivas que poden contemplarse neste tipo de competicións. Pero máis aló dese encontro de atletas nunha proba de fácil orografía, das aludidas vistas paisaxísticas e aínda do crecente número de corredores que ano a ano van incrementando a participación, a carreira Sin-Son é máis que iso, moito máis que iso.
Un coñecido alcalde dun concello de Terras de Santiago, que como Porto do Son conta con dous centros poboacionais importantes dentro do termo municipal, relataba a este cronista o despropósito que para a xestión de goberno supoñía ter que duplicar instalacións de deporte, de cultura, de servizos sociais e así ata o infinito. Porque, dicía “se fago un pavillón de deportes nunha das dúas localidades, teño que facelo tamén na outra, aínda que non haxa deportistas suficientes; se fago nesta un centro de día para anciáns, teño que replicalo na primeira aínda que o insuficiente censo de xubilados non o xustifique. E así en todo. É a maldita rivalidade que teñen entre si ambas as localidades, na que ningunha delas quere ser menos que a outra. Pero, quen é o valente que arrisca a súa carreira política por tratar de impoñer un pouco de racionalidade?”.
No concello de Porto do Son repítese ao longo da historia esa mesma rivalidade que condenaba o citado rexedor de Terras. Co agravante de que non só reflicte un pasado moi real na colectividade de Portosín respecto da cabeceira municipal, senón que é hostilidade que segue moi presente, a pouco que quen o dubide tómese a molestia de facer un seguimento minucioso das redes sociais.
Ocorre nestas situacións que máis que pretender diferenciarse cada unha das poboacións en disputa tratando de fixar unha imaxe propia, diferenciadora e exclusiva non só do seu directo rival senón entre toda a comarca, optan por ser remedo unhas doutras, infecundas e estériles copias de quen no canto de propiciar encontros, traballo en común e economías de escala, reclúense nunha especie de autarquía na que senten cómodas na súa propia mismidad, se cadra con medo a sentirse demasiado grandes, como canta Llach en País Petit.
O acerto da organización da carreira Sin-Son, ademais dos seus finalistas propósitos deportivos, é, como se sinalaba ao comezo, máis que iso, moito máis. É o símbolo, a feliz idea da necesaria irmandade entre dúas poboacións enfrontadas e orfas de iniciativas como esta que lles leven a mirar por encima do seu campanario e ver o campanario próximo, como tamén quería o cantautor catalán para o seu querido Empordán.
É moi probable que a significación deste feito non pase do meramente simbólico, pero xa non é pouco. Que unha das poboacións confrontadas admita ser saída de carreira e a outra meta final nunha acción conxunta é un exemplo de como romper aquela predominante idea da copia pola copia, de non renunciar a nada que teña o veciño, sexa útil ou un despilfarro. Por iso, a falta de outras iniciativas máis creadoras e produtivas para a economía e o desenvolvemento social de ambas as poboacións, antóllase que sería unha idea para explorar que, a imitación da proba atlética, O Son, a cabeceira municipal, compartise actividades do seu Rompetiño coa localidade que debería ser máis veciña que rival. O crecemento exponencial que está a experimentar o festival estival de música, deportes e cultura así o posibilita, antes de que poida acabar morrendo de éxito.
Porque todo camiño que se quere longo e frutífero precisa dun primeiro –e segundo- paso.
