Os niveis de cadmio detectados no río das minas de San Finx, en Lousame, superan 78 veces os niveis permitidos. Así o afirma un equipo de técnicos de Augas de Galicia desprazados á zona para tomaren mostras de auga.
Augas abaixo das balsas da mina detectáronse, a máis, algúns niveis de cadmio, substancia perigosa prioritaria e elemento canceríxeno, segundo información da plataforma comarcal contra as verteduras de San Finx. Os resultados revelan tamén a existencia doutros metais pesados como o cobre e o cinc, que superan 48 e 8 veces respectivamente os valores máximos permitidos.
Augas arriba, sen embargo, e xa na zona do museo mineiro, os valores atópanse dentro da legalidade, o que, segundo a mesma Plataforma, “evidencia que a contaminación de produce polas verteduras ilegais e lixiviados que continúa causando a mina”. Por este motivo esixen á Xunta o inicio dos correspondentes expedientes sancionadores “por verteduras ilegais” e que retire á empresa mineira a autorización desas verteduras “concedida ileglamente” no pasado mes de febreiro, por vulneración do condicionado.
As confrarías de pescadores de Noia e Portosín xa trasladaron estas novas evidencias da causa ao Xulgado de instrución de Noia, solicitando a adopción de medidas cautelares para evitar a continuidade do dano .
A máis da causa penal, a Plataforma ten en curso varios procesos xudiciais contra a propia autorización das verteduras, que deberán resolver os xulgados de Santiago sobre a legalidade do permiso outorgado o pasado mes de febreiro, e Augas de Galicia ten presentados máis de 20 recursos de alzada contra a autorización, sumando os pósitos de Noia, Portosín, Porto do Son, Muros e Rianxo, as organizacións de produtores de mexillón Olvimar e a APM da Pobra; así como Ecoloxistas en Acción, ADEGA, Federación Ecoloxista Galega, Verdegaia, Sociedade Galega de Historia Natural, Montescola, Sindicato Labrego Galego, Tralapena e Salvemos Monteferro.
Os recursos presentados evidencian unha enorme oposición social a unha autorización ilegal outorgada após 7 anos de incumprimentos. A Plataforma lembra que “os propios altos cargos e funcionarios da Xunta que outorgaron a autorización de verteduras están imputados nunha causa xudicial paralela por presuntos delictos de prevaricación, malversación e falsidade documental”.
A de San Finx, xunto coa de Fontao, é a mina máis importante como xacemento de estaño e volframio de Galicia. Xa na Idade Media existían novas do aproveitamento destas minas e posteriormente, en 1883, e ao comezo da súa produción (con 5 toneladas de volframio) en 1888. A produción máxima rexistrouse en 1927 ao obter 270 toneladas de casiterita e 144 de volframita, con leis medias en metal do 70%. Produciu novamente en 2011 e 2012 e unha nova sociedade obtivo en 2015 os dereitos mineiros, reiniciándose a produción en 2016, cando os sectores pesqueiro e marisqueiro do Barbanza denunciaron graves danos ocasionados polas verteduras mineiras ao río que desemboca na ría de Muros-Noia, con graves prexuízos para os profesionais da pesca e o marisqueo.
