“Xogar ás agochadas”. Antón Luaces

15 Abril 2022

O Goberno central vai, ao parecer, desfacerse do Instituto Español de Oceanografía (IEO) que, en Galicia, ten dous departamentos esenciais na investigación mariña tanto para Galicia como para España. Tristemente, é un final que ninguén agoiraba cando non hai menos de cen anos, se creou o Oceanográfico coruñés, centro do que saíron -ao igual que pasou co de Vigo- os máis importantes estudos -básicos moitas veces- para que a comunidade galega poidera formular en Bruxelas alegacións ou modificacións a normas e decisións que a Comisión Europea ou, máis amplamante, a Unión Europea, tomaría ás costas da rexión pesqueira máis importante dos hoxe 27 estados membros.

O Goberno español está a xogar un lamentable papel, sen saber a ciencia certa que valor dar a ese Instituto que, tendo sede en Madrid, é o estanque do Retiro da capital de España a masa de auga máis importante que ten nas súas proximidades. Auga que, por descontado, nada ten que ver co mar e a pesca.

Podo estar errado, pero sinto un non sei que ao constatar que para o Goberno o obxectivo primordial non é descentralizar -como entende a Xunta- senon desfacerse dun órgano que non ten visibilidade na Moncloa, cuxos funcionarios case que nunca causan problemas ao Executivo. Nesa ”descentralización” o importante, estou convencido, radica no feito de deixar de gastar cartos e que sexan as autonomías  as que “carguen” coa responsabilidade do seu mantemento (malia que o traspaso de competencias terá algún tipo de compensación económica, cousa que sempre que se transfire algo por parte do Goberno central, a comunidade que se responsabiliza dese “algo” recibe unha compensación económica).

Galicia quere ese centro estratéxico no eido da investigación mariña, segundo afirma a Xunta a través da Consellería do Mar; pero non dí nada da compensación a recibir. Para a Xunta, o Goberno está a dar “bandazos” no seu empeño de descentralizar o IEO. Mais nada dí do futuro do Instituto unha vez se produza a súa transferencia, agás que “complementaría aos que xa son competencia do Goberno galego”. A min, particularmente, ese “complementar” sóname ao aclásico “quédate ahí que xa te chamarei”. E mentres tanto, que o IEO morra un pouco cada día. Porque é evidente que a Xunta ten abondo co que ten dependente da Consellería do Mar. Ben craro dí: defende o peso e o prestixio -do IEO- “como o maior aval para que a comunidade puidese ostentar a sede  deste organismo dependente do Estado”.

Aquí, na Comunidade Autónoma de Galicia, as autoridades son coñecedoras de que para evitar que o Goberno traslade o Instituto a outras dúas comunidades autónomas o argumento de que aquí xa hai institucións que desenvolven traballos semellantes aos que realiza o IEO non ten maís valor que o que se lle queira dar. Estes dous centros concentran un importante volume de actividade nas materias que, en Vigo e a Coruña, teñen que ver cos sectores pesqueiro e acuícola “máis importantes de España”. Por este motivo, a Xunta rexeita a división proposta e pon riba da mesa unha alternativa: a cesión do IEO á Comunidade para velar pola súa integridade”. Máis nada, como se no aportara nada máis, cando o Goberno central tampouco determina que futuro agarda ao IEO.

Tampouco fala a Xunta de reforzar o seu traballo, nin de sanear a economía da institución e mellorar a estrutura organizativa da mesma. Simplemente  o Goberno galego “ofrece toda a súa colaboración co obxectivo de recuperar o IEO”.

Experiencia tena abondo. O que non sei se ten é interese. E Madrid, menos aínda. Alí non hai máis peixe que o que levan os camións cada día, a maioría deles procedentes de Galicia.

Outros artigos

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Día das Letras Galegas 2025”. Manuel Dominguez

“Día das Letras Galegas 2025”. Manuel Dominguez

Andrés do Barro, cantante, compositor de soul galego, grandes éxitos dende 1975 onde as linguas do Estado foron confinadas, censuradas, ata acadar o primeiro posto nas listas dos discos máis vendidos en España tres veces seguidas: primeiro en 1969 con O trem , logo en...