“O donde se halle”. Antón Luaces

Golpe seco no tampón de tinta negra, outro non menos seco no sobre branco ou enmarcado en roxo e azul (“por avión”, rezaba no estremo), o carteiro de turno poñía o carimbo da administración de Correos de Riveira que daba un certo valor ao selo para os coleccionistas destes. Algo rutineiro, algo formal. Pom, pom. E de seguido a clasificación por destino.
A inmensa maioría desas cartas dos anos 50 a 90 do século pasado, daban ao servizo de Correos riveirense a fasquía que lle correspondía pola cantidade de cartas e paquetes que se movían daquela na administración na que don José Ruza exerceu a máxima responsabilidade moitos anos. 

Coñecino nos anos 50, cando Correos utilizaba o baixo dun edificio da Amarella, coa perruquería “Mary” a carón e a que se coñecía como “clínica” do 18 de xullo a uns 50 metros de distancia, máis ou menos a mesma que separaba a administración de Correos da igrexa parroquial. Daquela en Riveira había moi poucos “don José” recoñecidos como tal: un deles era o citado administrador de Correos, outro era o crego de impresionante presenza e voz de trono que, ao parecer, procedía de Artes. Outro “don José” era un dos médicos máis queridos e respectados por aqueles tempos na cidade: don José Lens Mestre. E, lóxicamente, toda unha lexión de José, Pepe, Pepita, Josefa…

Da Amarella, Correos pasou á rúa Diego Delicado (con boa concentración de bares e, posteriormente, restaurantes) e, de aquí, á rúa Correos de onde ven de se mudar o Malecón.

Daquela inxente cantidade de cartas dirixidas ao estranxeiro, moitas delas levaban consignado, xunto co nome e dirección da persoa á que ía dirixida,  o engadido “o donde se halle” por canto o cotián era que se enviara a un mariñeiro que podería atoparse en calquera país sen que a súa familia soubera fixamente onde estaba. Cartas sempre redatadas en castelán seguindo un patrón: “MI querido hijo, espero que al recibo de la presente te encuentres bien. Nosotros bien, gracias a Dios. Pues hijo mío… “, e aquí viña toda a esplicación dunha nai ou dun pai, á que o fillo respostaba nos mesmos ou semellantes termos.

O teléfono, que se popularizou moitos anos despois, reduciu notablemente o uso do correo. Moito máis, aínda, nos tempos actuais, pola Internet. Pero aos que xa nen siquera peiteamos canas -evidentemente pola caída do cabelo- chegounos tarde o sistema por máis que nos empeñemos en nos poñer ao día para distinguir un e-mail dun whatsApp, unha aplicación dun arquivo, etc. E xa non digamos o uso dunha voceadora que, daquela, percorría as rúas da cidade dando conta do pasamento de tal ou cal viciño, a hora do seu enterro e funeral, mentres as campás da igrexa local tocaban a difunto nas expertas mans do sancristán “de toda a vida”. 

Tempos de mulleres con bañeiras de zinq camiño do río de Sieira no que lavar a roupa, de mariñeiros que ían e viñan, do “vapor” a Vilagarcía con parada na illa de Arousa, da confraría de pescadores no baixo da casa de Canucho, os secadoiros de bacallao de Busoms e Colomer; as mulleres, con presas para chegaren a tempo ás fábricas de conservas do Abadiño, Cerqueiras, Vilas, Briz, Valeiras, Cardona.. a camioneta de lexivias “A Carrula”, de Castiñeiras a Riveira; os sempiternos gardas municipais no cruce de Rosalía de Castro con General Franco(Actual rúa Galicia).

A onde irían parar, hoxe, cartas destinadas “a onde se atope”?. 

Tempos fugit.

Ribeira nos anos cincoenta do século XX