“Salvar o mar coas mans”. Antón Luaces

12 Novembro 2021

Galicia comezaba a vivir a tarde do 13 de novembro de 2002 cando, no boletín  informativo das 16,00 horas Galicia, e con ela España enteira, tivo as primeiras novas do que máis tarde se convertería nunha das máis importantes traxedias marítimas de Europa e a máis dura realidade dunha España que non daba feito unha idea do que a aparición fronte as costas galegas significaba o petroleiro monocasco “Prestige” con case que 80.000 toneladas de fuel pesado a bordo.

Comezabamos en Radio Nacional de España (Radio Exterior) o programa “Españoles en la mar”, de edición mundial. Falabamos co máximo responsable do Servizo de Busca e Rescate da Xunta (o primeiro instituído en España e modelo do que posteriormente sería a Sociedade de Salvamento Marítimo de ámbito nacional) e preguntamos que había de certo nun ruxe-ruxe que nos chegara de que nas costas galegas había unha situación de alarma pola presenza dun buque de grandes dimensións, posiblemente un petroleiro, que se achaba escorado e sen goberno. 
A partir de aquí todo foi un falar sin parar: desde a declaración dun incendio no buque -desmentido posteriormente- ata a previsión de danos pola posibilidade de que o buque embarrancara na costa, todo foi unha pura especulación e un non parar, un constante ir e vir que derivou nunha tolemia que, como tal, rematou co “Prestige” partido en dous a unhas 200 millas da costa de Galicia e con algo máis de 526 toneladas de fuel nos pecios. 
Aquel que fora poderoso petroleiro utilizado para o transporte de moi dispares cargas, afundía de xeito inmisericorde enchendo coa marea negra por el provocada 1.137 praias e contaminando 2.980 quilómetros do litoral atlántico da península Ibérica e todo o Cantábrico ata Francia. E diante de toda esa inmensa porcallada xurdiron os mariñeiros que, coas súas mans -outras ferramentas non había inicialmente- e os “parques de pesca” das súas embarcacións comezaron a recoller o chapapote que aboiaba no mar. En terra, mentres tanto, homes e mulleres chegados   a Galicia dunha manchea de países e comunidades autónomas españolas, dotados xa doutros medios máis axeitados que os dos pescadores, prantaron cara ao desastre que outros contemplaban desde os bares e tabernas cando non desde as súas vivendas criticando que a cidadanía se fixera cargo dun labor que para eles correspondía en exclusiva ás forzas de seguridade e aos exércitos. Foron os mesmos que se apuntaron nos primeiros momentos para recibir as indemnizacións que nunca se gañaran incluíndo a fillos e mulleres que tampouco nunca mancharan as mans en axuda dos que sí o facían. Outros, neste caso en representación da Xunta, se presentaban en Caión asegurando que “os cartos” xa estaban dispostos para seren entregados como compensación dos enormes danos causados pola marea negra que o daquela delegado do Goberno negaba existía.
Nos fondos mariños da plataforma continental galega afundíronse 526,3 toneladas de fuel, de chapapote, que seguía chegando á costa ata un ano máis tarde de ocorrida a traxedia. Un chapapote que se incrustou especialmente nas praias e nos coídos, nas Rías Altas (onde os mariñeiros non tiveron o mesmo afán ou posibilidades que os seus homólogos das Rías Baixas). Galicia tinguíase unha vez máis de negro. As embarcacións eran o testemuño máis evidente do que pasaba no mar. E en terra, centos, milleiros de homes e mulleres que querían salvar do chapapote ao noso país, lixugaron os monos de traballo (de cor branca) nunha especie de novas brigadas internacionais en loita contra o previsible, porque todos sabiamos que podía pasar aquí si a iniciativa dos mariñeiros e dos mozos e mozas chegados de fóra non chegara a producirse.
As máns como arados, abrindo sucos nun mar negro. O “Prestige” como símbolo do sen Deus que era o mar. Uns responsables que exerceron de irresponsables. Un xuízo-farsa aberto para condenar a quen menos o merecía e que exoneraba de culpas a quen aínda hoxe deberían estar pagando as consecuencias da desfeita aquí organizada. 
Dez e nove anos van. Galicia non limpou totalmente o que a impericia e o descoñecemento trouxo á costa. Sirva todo elo de leción, para evitar que se repita: o accidente e o se librar gratuitamente desa irresponsabilidade menifesta. Queda moito por clarexar.

Outros artigos

“El fútbol es algo más” – José Antonio Constenla

¡Gooool! Ese es el cántico que se ha escuchado prácticamente en todas las calles de España. El “¡Yo soy español, español, español...!” ha retumbado en todos los rincones del país cuando el árbitro señaló el final del partido que nos ha convertido en reyes de Europa. 4...

+

“España”. Alberto Barciela

España se hace grande con lo aparentemente sencillo. Entonces deja de ser una Europa periférica que arrambla con esa idea de que el continente termina en los Pirineos, para reivindicarse como la tierra conquistadora, que acobijó a todas lAs culturas, que se embebión...

+

“Cuando los socios no apoyan al Gobierno”. Arturo Maneiro

Cuando las materias que pretende conseguir o las normas quequiere aprobar no les favorece de forma clara -no sacan nada enlimpio, no hay más poder o más dinero-, los socios de investidurade Sánchez no lo apoyan; entonces, leña al PP.En estos casos, los ministros y...

+

Publicidade

Revista en papel

Opinión

“Cordura y centralidad”. Alberto Barciela

“Cordura y centralidad”. Alberto Barciela

Los anhelos, las ambiciones desmedidas, pero también las más o menos comprensibles, se confunden entre tantos escombros, entre los cascotes de lo que fueron los valores consensuados por la sociedad, la política, la Justicia, la economía. Incluso las referencias...