“Moito por resolver. Pouco feito”. Antón Luaces

A reunión celebrada este martes no Concello da Coruña co obxectivo de impulsar acordos entre as administracións local, provincial, autonómica e nacional para resolver os grandes retos do porto coruñés e o porto de Langosteira, só serviu para lavar a cara a un plan que non se concreta e no que ninguén, por máis que se diga o contrario, compromete orzamentos e proxectos específicos que dean viabilidade ao cacareado porto exterior do Concello de Arteixo.

​A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, e o concelleiro de Urbanismo, Juan Díaz Villoslada, representaron nesta reunión ao Concello da Ciudad (non estivo presente na mesma ningún representante do municipio de Arteixo). Pola Autoridade Portuaria da Coruña, o seu presidente, Martín Fernández Prado, e o director da entidade, Juan Diego Pérez Freire. A Xunta enviou a este encontro á súa conselleira de Infraestruturas, Ethel Vázquez, e ao delegado territorial da Xunta, Gonzalo Trenor. Pola Deputación provincial, o presidente, Valentín González Formoso. E polo Goberno central, o secretario xeral de Infraestruturas do Ministerio de Transportes, Sergio Vázquez Torrón; a presidenta do ADIF, Isabel Pardo de Beira; o presidente de Portos do Estado, Francisco Toledo, e a directora corporativa de Portos do Estado, Pilar Parra. Once persoas ao redor dunha mesa que, en absoluto deixaron claro cal vai ser o grao de compromiso de cada unha delas para dar unha solución de verdade verdadeira (frase dos pallasos da tele) a un problema que nin os cidadáns de Arteixo nin A Coruña buscáronse e ao que nin o Ministerio de Transportes, nin o ADIF, nin Portos do Estado, nin a Xunta atopan unha saída efectiva. Palabras, palabras e balóns fóra: o da Coruña “é o principal porto do noroeste español en movemento de graneis agroalimentarios, estratéxicos para un sector moi importante, o da alimentación animal”, dixo o presidente da Autoridade Portuaria, porque o granel “move en torno ao 70% dos produtos que alimentan á cabana gandeira galega”.
Tarde piache, dirá o gandeiro propietario na súa cota parte da tal cabana, porque esta redúcese a pasos axigantados en Galicia e o resto de España, polo que non parece o momento máis indicado para sacar a relucir cifras que tampouco significan unha garantía de continuidade de futuro para un porto ao que se lle escapan como por un desaugadoiro todas as verteduras dinerarios a modo de orzamento.
Velaí a clave: o papel do porto “de toda a vida” da Coruña é hoxe, como sempre, un “porto de Ciudad”, como lembrou nesta reunión a catro bandas o presidente da Autoridade Portuaria, quen sacou a relucir o tan traído e levado protagonismo de tal porto como eixo “que permitirá unha profunda transformación urbanística”. Nada novo, presidente, porque A Coruña crece se crece o seu porto. Pero o máis rechamante foi a referencia á “eficacia como porto refuxio” (supoño que referida a Langosteira) porque deu auxilio a 20 buques “con problemas ou avarías”, evitando con iso posibles consecuencias ambientais. Por esta regra de tres, presidente, Galicia debería dispoñer neste momento de polo menos dúas ducias de portos refuxio e … como catalogamos a ría de Ares, paradigma das zonas de refuxio na Comunidade galega?. Que facemos co refuxio da Estaca de Bares, que facemos con Viveiro, coas Sisargas, coa ría de Corcubióny tantos e tantos outros?…
O porto local da Coruña sufriu, e moito, por accidentes como o do Erkowit, o do petroleiro Urquiola (e as famosas agullas descoñecidas pola inoperancia imperante dos responsables da seguridade marítima), o do Aegean Sexa… Mesmo polo tan cuestionado Prestige…
Pero o porto como tal non tivo culpa algunha. Sempre houbo un culpable deses accidentes, aínda que nalgúns casos nin sequera a Xustiza quixo velo.
Tamén se produciron verteduras máis ou menos serias de materias contaminantes provocados pola actividade marítima, das que nos fomos librando grazas a que esa mesma actividade foi en declive, tal e como se evidencia na cantidade de metros lineais de peiraos libres de buques que, tanto no porto da Coruña como no de Langosteira, podemos contemplar cada día.
No último decenio alcanzouse un récord histórico de tráficos, con preto de 16 millóns de toneladas de mercadorías. Cabe pensar que as movidas entre ambos os portos. E é de alegrarse. Oxalá se repitan e mesmo incrementen as cifras, para satisfacción de todos; pero moito témome que tampouco aquí pódese ser moi optimista (oxalá me equivoque). E mostra a súa satisfacción o presidente da Autoridade Portuaria da Coruña porque esta puido cubrir amortizacións e intereses dos préstamos contraídos para abordar o proxecto de construción do porto que din exterior, con investimentos de máis de 330 millóns de euros desde o ano 2012. Todo iso, sen recibir ” ningún ingreso polas desafecciones dos terreos” previstas. Aínda así, encomiado sexa, “o movemento de caixa aínda permite unha marxe de manobra en tesourería para tres ou catro anos máis”. É de desexar que se atope unha solución para “aliviar esa tensión financeira a medio prazo e evitar problemas no futuro”. Oxalá, presidente, oxalá.
E oxalá atopen vostedes, nese diálogo ao que están abertos, alguén que sitúe aquí un porto seco no que desembarcar carga seca procedente de, por exemplo, o porto de Langosteira cando este dispoña dunha vía ferroviaria que os ligazón e dea saída a produtos na Coruña e Arteixo desembarcados nos seus portos. Os acordos entre as institucións son indispensables para esa ligazón con Langosteira. E dio quen nunca creu no denominado Porto Exterior. Pero xa construído leste, hai que asumilo. E deben facelo a Autoridade Portuaria, a Deputación, os concellos da Coruña e Arteixo, a Xunta e o Ministerio de Transportes co Dirección Xeral de Portos á cabeza, seguindo o exemplo de Valencia que, ademais de flores ten subvencións. E por diante de todos, a Unión Europea, cuxos fondos son, máis que necesarios, urxentes.
Punta Langosteira quitou e quita o soño a moitas persoas mentres se baleira, aos poucos, o porto da Coruña e non se enche ai! o de Langostgeira. Creo que é chegado o momento de definir o papel de cada un deles e facelo no marco portuario de Galicia, outorgando un papel claro, definido, a cada un dos de interese xeral aquí existentes para que non ocorra con eles o que desde hai moitos anos está a acontecer cos tres aeroportos galegos, que se disputan os tráficos de viaxeiros e mercadorías coa implicación de concellos e Xunta de Galicia.
Se non é así, teremos que recorrer de novo ao “tarde piaches”.