“Candorcas asasinas V/S peláxicos que matan touliñas”. Antón Luaces

Nunca utilizamos nestas páxinas o cualificativo de “ataque” para determinar que é o que realizan as orcas cando, en augas de Galicia, establecen contacto con embarcacións a vela ás que, nalgunhas ocasións, inutilizan o temón e asustan aos tripulantes das embarcacións. Pero outros medios de comunicación non se detiveron a pensar se está ben aplicado ese termo que para os expertos deste tipo de mamífero mariño non é senón “interactuar” e “xogar” adestrándose. Cando se fala de “ataque” e cualifícase -como algún medio fixo- de “asasinas” ás orcas que “interactúan”, debemos reflexionar e pensar no dano que estamos a causar ao expresar un “punto de vista” que, con todos os respectos, non é o máis acertado (e con isto non quero dicir que só os que non falamos de “ataque” esteamos en posesión da verdade). Se queremos ser serios, rigorosos na acción de informar, teñamos en conta, por exemplo; o que acontece -aconteceu- nas proximidades das costas galegas -como antes en augas do Estreito de Xibraltar- e que levou a Salvamento Marítimo a unha formulación que parecía necesario (aínda que non do gusto de todos os navegantes que elixen os mares galegos para dar renda solta á súa necesidade de mar, de liberdade. de ir ao encontro desa inmensidade que para outros moitos é o pan de cada día). Salvamento Marítimo parte do que foi unha recomendación, a unha prohibición expresa: na actualidade está prohibida a navegación a veleiros de 15 ou menos metros de eslora entre cabo Prioriño e Estaca de Bares, e ata 12 millas durante polo menos unha semana. Recomenda, ademais, Salvamento Marítimo, que os navegantes se afasten das orcas se as ven. E se estas achéganse a eles, que paren totalmente a embarcación e comuniquen o suceso ao propio Salvamento Marítimo.

Dou por feito que as orcas xa se atopan lonxe de Galicia, no ronsel do atún vermello. Probablemente non se repitan os feitos xa coñecidos. Elas, as orcas máis novas, xa aprenderían o que precisan na súa formación para comer, crecer e engordar. Cando en o Atlántico Norte viaxen ao sur, xa adquirirían toda unha bagaxe que lles levará, como ás de maior idade, a distinguir o que é un xogo do que é a necesidade para comer. E nisto está un comité integrado por expertos en orcas da zona do Estreito de Xibraltar, de Portugal e de Galicia, que constataron que, desde o 10 de agosto deste ano producíronse 29 contactos con orcas nos que o 10,3% non revestiron consecuencias para o barco nin os seus tripulantes, o 24,1% padeceron consecuencias leves que non lles impediron a navegación, e un 20,6% provocaron consecuencias máis serias pero tampouco afectaron á navegación. Un 44,8% esrante eran orcas avistadas en emigración). Os datos foron dados a coñecer por VERBALLENAS. COM ;(o grupo de expertos ao que me refiro) o pasado mércores e deixan moi claro que en ningún caso trátase de ataques. Si de interaccións produto do xogo para aprender e a curiosidade dun par de orcas novos (presumiblemente feridas) que, cando rompen o temón do veleiro, este se para totalmente e a orcas perden o seu interese nel. Podería darse o caso dunha disputa entre pescadores e orcas pola “propiedade” dun atún vermello. Podería. No Estreito de Xibraltar saben de que se fala. E os expertos do Estreito e de Galicia, do mesmo xeito que os de Portugal, tamén. Porque a orca non é unha descoñecida nin en augas de Xibraltar, nin é as de Portugal, nin tampouco nas de Galicia onde nunca, ata o de agora, falouse de ” candorcas asasinas” nin dos “ataques” destas a veleiros. Silénciase, con todo, a matanza de golfiños e touliñas (ou toniñas) por buques de pesca -non españois- en augas do caladoiro nacional Cantábrico Noroeste. Tampouco do uso de dobres aparellos de arrastre pelágico que a Unión Europea segue autorizando a determinados países para a captura de bonito, mentres barcos de artes absolutamente máis respectuosas que as pelágicas ven obrigados a amarrar porque para eles a campaña do bonito despediuse ata o ano próximo.

Pero as asasinas son as candorcas. A UE, non.