O accidente na ría da Coruña do petroleiro español “Urquiola” vai 50 anos nunca será esquecido por cantos, aquel 12 de maio de 1976, tivemos que vivir -directa ou indirectamente- as consecuencias dun dos grandes desastres marítimos rexistrados en Galicia. E o do petroleiro que “tocou” nos baixos das Xacentes, reúne tódalas condicións para ser recoñecido coma un dos desastres marítimos do século XX.
Para que tal recoñecemento se produza, debe conlevar a participación no mesmo dun ou varios buques e pode implicar accións militares (que non é o caso, se ben polo medio andaron as autoridades da Armada debido á inexistencia daquela de responsábeis civís coa condición de autoridades marítimas. É dicir: a responsabilidade no mar correspondía á Armada).
O termo “desastre marítimo” ten senso na súa aplicación ao acontecido na ría da Coruña nas primeiras horas da tarde dese 12 de maio de 1976, porque o recoñecemento da condición de desastre marítimo pode (ou debe) ter como resultado un ou máis dos seguintes eventos simultaneamente: perda de vida (a do capitán do “Urquiola), contaminación do medio marítimo (vertedura de petróleo), degradación do ecosistema acuático e perdas económicas a grande escala (o sector pesqueiro e marisqueiro rexistrou cuantiosos danos ecolóxicos -desapareceron algunhas especies- e os danos económicos provocaron o peche de numerosas empresas relacionadas co sector), destrución de propiedades en terra (rexistráronse en varios puntos da costa galega).
O “Urquiola” procedía do Golfo Pérsico. Unha mala sinalización dunha agulla rochosa dos baixos das Xacentes (ría da Coruña) fixo que este gran buque que levaba a súa carga á empresa Petrolíber, rexistrara o accidente. Provocou unha vertedura de 100.000 toneladas de petróleo, que afectou gravemente ás rías de Betanzos, Ferrol e Ares, uns 200 quilómetros de costa.
Tiña o “Urquiola” unha eslora de 276,54 metros, manga de 39,07 m., e un calado de 15,19 m., cun rexistro bruto de 59.707 toneladas e o peso morto de 111.225 toneladas. Fora construído nos estaleiros de Sestao no ano 1973 (tres antes do embarrancamento). A súa tripulación estaba formada por 38 mariños.
A marea negra evidenciou a total ausencia en Galicia (e tamén no resto de España) de medios técnicos para loitar contra da contaminación por hidrocarburos. Os deterxentes empregados na limpeza do mar e da costa procedían de Inglaterra.
O Informe CEDRE responsabilizou ao Goberno español, eximindo delas ao capitán Castelo, xa que quedou demostrado que as cartas de navegación non sinalaban a presenza das agullas agora coñecidas como “agullas do Urquiola”.
