En plena crise de confianza nas institucións, cada novo episodio relacionado coa
contratación pública é recibido pola cidadanía cun cansazo evidente. E ese cansazo non
nace da polémica fácil, senón da sensación crecente de que os cartos públicos —que
non son de ninguén máis que de todos— non sempre se administran coa transparencia e
o control que deberían.
Recentemente saíu á luz un exemplo preocupante: arredor de 98.000 euros en
contratos menores concedidos por distintas administracións a unha empresa vinculada
a dous comunicadores coñecidos. O obxectivo declarado era desenvolver campañas de
promoción turística, creación de contidos e difusión de eventos. Ata aí, nada fóra do
normal. O problema chega cando se intenta acceder aos resultados dese investimento e
non aparece información clara nin materiais visibles nin métricas comprobables. É
dicir, non hai forma de que a cidadanía poida verificar que ese gasto tivo o retorno
prometido.
Non se trata de afirmar ilegalidades nin de emitir xuízos precipitados. Para iso están os
organismos correspondentes. Pero tamén é evidente que o uso reiterado de contratos
menores, sempre pensados como excepción e non como hábito, require
explicacións públicas contundentes. A confianza non se mantén con silencios, senón
con claridade.
Este episodio non chega nun momento calquera. Prodúcese nun contexto no que a
sociedade xa acumula semanas escoitando informacións sobre o caso Koldo, incluíndo
aquelas famosas referencias ás “chistorras e lechugas” que terminaron converténdose
no símbolo dun estilo de xestión que a xente xa non está disposta a tolerar. A aparición
do nome de Ábalos nos medios como parte do entorno do caso serviu para acrecentar a
impresión de que existe un problema xeral de supervisión e control no uso dos recursos
públicos.
Todo isto contribúe a unha mesma idea: a cidadanía ten a sensación de que hai dous
mundos. O das persoas que viven con dificultades reais —incremento de prezos,
alugueres asfixiantes, salarios que non se moven— e o dun sistema institucional onde ás
veces parece que o diñeiro circula sen o nivel de explicación que a sociedade merece.
Por iso é imprescindible reafirmar algo básico: a transparencia non é un luxo nin
unha opción política; é unha obriga democrática. Cada euro público debe poder
seguirse, comprobarse e xustificarse. Sen excepcións. Sen zonas grises. Sen rutinas que
convertan o extraordinario en habitual.
A presunción de inocencia é un principio fundamental e intocable.
A presunción de opacidade, en cambio, non pode ser aceptada nunca máis.
Se queremos recuperar a confianza, cómpre comezar por aquí: menos historias
incomprensibles e máis claridade en cada decisión de gasto público. Só así
volveremos contar cun sistema institucional á altura do que a sociedade espera e
merece.
