O Goberno de España emitiu este 7 de xaneiro un comunicado no que ofrece a súa colaboración á Xunta para participar na recollida e limpeza dos pellets de plástico que chegaron ás costas galegas, desde un talante que o Executivo central cualifica de “espírito de cooperación, lealdade e respecto mutuo”. A vicepresidenta e ministra para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico, Teresa Ribeira, chamou este domingo ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, para ofrecerlle todo o apoio do Goberno de España nos labores de limpeza e restauración das zonas afectadas.
Segundo o Goberno, para “que ese apoio poida ser efectivo e o Executivo central poida mobilizar medios estatais, é necesario que a Xunta active o nivel de emerxencia 2, destinado a emerxencias de especial vulnerabilidade, e que solicite expresamente a mobilización dos medios estatais”. O seguinte nivel, o 3, emprégase en situacións de interese nacional. Polo momento, a emerxencia decretada polas autoridades galegas é de nivel 1.
Á espera desa eventual decisión da Xunta, e por responsabilidade en prevención de calquera escenario, os medios do Goberno de España están preparados para intervir en canto o goberno autonómico requírao.
Os feitos relatados polo Goberno
Estes serían os feitos na versión do Executivo central:
O pasado 13 de decembro empezaron a chegar ás costas de Ribeira sacos cheos de pellets de plástico e tamén bólas plásticas dispersas. A primeira alerta que recibe o Goberno chega a través da Xunta, en concreto dos servizos do 112 de Galicia, que son quen comunican a primeira información ao Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentábel. Simultaneamente, os vixiantes da Demarcación de Costas do Ministerio para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico levaron a cabo labores de vixilancia da costa afectada.
O Centro de Coordinación de Salvamento Marítimo de Fisterra abriu de inmediato unha investigación para determinar a orixe da vertedura. As primeiras evidencias apuntaron xa a que podería tratarse do contido dun do seis colectores que perdería o buque Toconao (bandeira de Liberia – IMO 9627899), o día 8 de decembro, a uns 80 quilómetros ao oeste de Viana do Castelo (Augas de Responsabilidade SAR Portuguesa).
O 20 de decembro, o avogado dos armadores do buque recoñeceu os feitos ao centro de coordinación de Salvamento Marítimo. Explicou que contrataran técnicos especializados para o seguimento da vertedura e púxose a disposición para o pago dos custos dos labores de limpeza e para colaborar no necesario. Ese mesmo día, o Goberno comunica á Xunta de Galicia estas novidades.
O 4 de xaneiro, o avogado dos armadores do buque estimou que o colector accidentado albergaba mil sacos de pellets. Tamén informou de que non teñen constancia de se o colector afundiu ou non, polo que descoñecen a cantidade exacta de sacos que compoñen a vertedura.
Respecto ao contido dos colectores que caeron ao mar, solicitouse ás autoridades portuguesas que acheguen o completo da información nun informe final das actuacións realizadas.
O Goberno de España sinalou que está a “realizar un seguimento exhaustivo do incidente”. Por unha banda, a través de imaxes satelitais e vixilancias aéreas programadas pola Dirección Xeral de Mariña Mercante, que dixo “non ter detectado ningunha mancha”. Ademais, desde a Demarcación de Costas en Galicia, e no que se refire a a situación na costa, o Goberno sostén que contactou “dende o primeiro intre” cos Concellos afectados para a retirada dos pellets (Ribeira e Porto do Son en decembro, Muros en xaneiro). Tamén se realizaron vixilancias constantes da zona, constatando que a incidencia ata o 5 de xaneiro fora puntual (tres concellos), aínda que “a retirada destes restos pode ser moi laboriosa”.
O 3 de xaneiro tense constancia da chegada de pellets ao municipio de Muros.
E o 6 e 7 de xaneiro empezan a aparecer máis ao norte, ata A Coruña e Oleiros, e máis ao sur, ata a ría de Vigo.
Na fin de semana do 6 e 7 de xaneiro empezan a chegar pellets a outros municipios galegos.
O luns 8 de xaneiro, a Demarcación de Costas contactará co Concellos afectados para coñecer de primeira man as actuacións que se están levando a cabo.
